پایگاه اطلاع رسانی جبهه جهانی مستضعفین - آخرين عناوين ادبیات پایداری :: نسخه کامل http://mwfpress.com/fa/NGO_topic/Sustainability-literature Tue, 26 Jan 2016 06:11:05 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://mwfpress.com/skins/default/fa/{CURRENT_THEME}/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه اطلاع رسانی جبهه جهانی مستضعفین http://mwfpress.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نامپایگاه اطلاع رسانی جبهه جهانی مستضعفین آزاد است. Tue, 26 Jan 2016 06:11:05 GMT ادبیات پایداری 60 نگاهی به زندگی و آثار "کاتب یاسین"، رمان‌نویس مقاومت الجزائر http://mwfpress.com/vdch.wnxt23nzxftd2.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین - حسین آشوری، دانشجوی دکتری ادبیات عربکاتب یاسین(محمد خطوطی) رمان نویس الجزائری در ۲۶ اگوست ۱۹۲۹ در شهر قسنطینه به دنیا آمد. دوران کودکی و جوانی خود را همچون دیگر مردم الجزائر در زیر چکمه‌ی استبداد و اشغال فرانسویان به سر برد. آموزش را در مدرسه قرآن آغاز کرد و سپس وارد مدرسه فرانسوی‌ها شد و تا سال ۱۹۴۸ در آنجا به تعلیم پرداخت. در ۸ ماه می سال ۱۹۴۵ به دلیل شرکت در تظاهرات علیه فرانسه به مدت چند ماه به زندان افتاد و در همان زندان، اولین دیوان شعری خود را با نام "نجوا" سرود و آن را در سال ۱۹۴۶ چاپ کرد.در سال ۱۹۴۷ برای دومین بار به فرانسه رفت و قصیده‌ی خود "نجمه یا قصیده یا چاقو" را در آنجا منتشر کرد.از سال ۱۹۴۹ به شغل روزنامه نگاری روی آورد و در روزنامه‌ی "الجزائر دموکراتیک" به عنوان سردبیر قلم فرسایی کرد. این شغل فرصت سفر به کشورهای مختلف عربی همچون عربستان، سودان و آسیای میانه را برای او فراهم کرد. یاسین در سال ۱۹۵۱ کار روزنامه نگاری را ترک کرد و زندگی خود را مدتی با کارگری در یکی از بنادر الجزائر گذراند، اما به دلیل مشکلات معیشتی دوباره به فرانسه سفر کرد و در آنجا به کارگری پرداخت زیرا در آن زمان فرصت شغلی اداری و کارمندی برای الجزائری‌ها در فرانسه فراهم نبود. از سال ۱۹۵۴ تمام وقت خود را صرف فعالیت‌های ادبی و نوشتن کرد و در همین زمان رمان مشهور و جهانی خود "نجمه" و نمایشنامه "پیکر حلقه بر گردن" را منتشر کرد.از جمله حوادث زندگی وی تغییر تفکرات سیاسی اوست که با گذشت زمان به حزب کمونیسم الجزائر پیوست و سپس سفری به اتحادیه شوروی داشت و در سال ۱۹۵۱ از شوروی به فرانسه سفر کرد.این ادیب بزرگ الجزائری در ۲۸ اکتبر ۱۹۸۹ در شهر گرونوبل فرانسه چشم از جهان فروبست و پیکرش به وطنش منتقل شد و در روز ملی انقلاب استقلال الجزائر به خاک سپرده شد.گفتنی است نام واقعی این ادیب، محمد خطوطی است؛ اما نام کاتب یاسین را به دلیل بار نمادین آن برگزیده است زیرا کاتب به معنای نویسنده و یسین به معنای پیغمبر صاحب رسالت است.از ویژگی های اخلاقی و ستودنی وی، ساده زیستی اوست که هیچگاه آن را به مناصب و زندگی رسمی نفروخت. خواهر وی می گوید: به هنگام ملاقات با "هواری بومدین" از رهبران کشور الجزائر حاضر نشد کت و شلوار به تن کند و گفت می خواهم مرا با همین سادگی‌ام ببیند.ویژگی آثار ادبی کاتب یاسینکاتب یاسین در میان ادبای الجزائر یکی از بزرگترین نویسندگان است که در مبارزه با استعمار الجزائر نقش ویژه‌ای ایفا کرد و آثار مشهوری همچون رمان "نجمه"، یا نمایشنامه "پیکر حلقه به گردن" را از خود به یادگار گذاشت.رمان "نجمه" تبلور الجزائر در شکل زنی زیبا اما مریض و با مشکلات بسیار است؛ به عبارت دیگر نجمه نماد الجزائر زخمی و مجروح به دست استعمار فرانسه است. از سوی دیگر نجمه دختر عموی کاتب است که به او عشق ورزید، عشقی که هیچ وقت به سرانجام نرسید.نمایشنامه‌ی "پیکر حلقه بر گردن" بیانگر حوادث ۸ می ۱۹۴۵ است که مردم الجزائر، تظاهراتی گسترده علیه استعمار فرانسه به راه انداختند و طی آن، ۴۵۰۰۰ هزار تظاهرات کننده‌ی الجزائری کشته شدند. کاتب یاسین نیز در این تظاهرات شرکت کرد و به واسطه‌ی همین اقدام به زندان افتاد.وی به منظور مقابله با استعمار فرانسه، آثار خود را به زبان فرانسوی نوشت. بنا به عقیده ناقدان، کاتب یاسین یکی از بزرگترین موانع در مقابل فرانسوی کردن الجزائر بوده است.مبارزه از بارزترین ویژگی های آثار ادبی این نویسنده است. وی در میان ادبای الجزائر به نویسنده انقلابی سرکش شهرت دارد. این خصیصه از کودکی در وی نمایان بود، به گونه ای که با وجود سن کم به هنگام تعلیم در مدرسه فرانسوی ها، در روز ولادت پیامبر با آنکه امتحان فیزیک داشت، بر روی ورقه‌ی امتحان نوشت: اعیاد مسلمانان به رسمیت شناخته نمی شود و امروز سالگرد ولادت پیغمبر است؛ من به جشن می روم زیرا من مسلمانم؛ نه فرانسوی. همین امر موجب شد که مدیر مدرسه پدر وی را احضار کند و کاتب یاسین را سرکش و کم ادب خطاب کرد.وی جایزه و هدیه‌ی "میتران" رئیس فرانسه را نیز رد کرد و گفت: من نمی پذیرم به این مرد فاشیست دست بدهم و سلام کنم.موضوعات آثار ادبی یاسینالجزائر، مجاهدان مسلمان و مبارزه با استعمار از محوری‌ترین موضوعات آثار ادبی این نویسنده‌ی الجزائری است. از همه مهم تر اینکه، مکان در آثار این نویسنده فقط و فقط الجزائر است؛ به عبارت دیگر کشور الجزائر آغاز و پایان هدف فعالیت‌های ادبی وی را تشکیل می دهد. به اعتقاد ناقدین اروپایی کاتب یاسین یکی از بزرگان مکتب ادبی شمال آفریقا در میان غیر اروپاییان است.گفتنی است یکی از نمایشنامه‌های او به نام "محمد، چمدانت را بردار" با موضوع مهاجرین الجزایری، بیش از 350 هزار نفر را به پای صحنه می‌کشاند.این نویسنده آثار بسیاری از خود به جای نهاد که به غیر از آثار ذکر شده در متن می توان به "دایره انتقام"، "زن وحشی"، "میدان مزین به ستاره‌ها"، "جنگ ۱۳۰ ساله"، "ستاره ای که حافظه را از دست داد"، "آقای ویرانی"، "مرد صندل به پا" یاد کرد.در پایان بخشی از شعر وی با نام "تلک النار" را که از قربانگاه‌ها و دام‌های مقابل ملل آزادیخواه به ویژه الجزایر سخن می گوید، آمده است:تلک جزائرنا في أروع حریتهااین الجزایر ما در زیباترین آزادی خود استکانت دوما حرةالجزایر همیشه آزاد بودهسائدة ساخرةحاکم و بذله گو بودهسلحها الأعداء و باتوادشمنان او را تسلیح کردند و خود سجناء شراک نصبوهازندانی دامی شدند که نصب کردندو أمام الشعب الناهض في الفجرپیش روی ملت برخاسته در روشنایی فجرتتجول و تطوف مذابح و صفوف کلاب مخمورةقربانگاه‌ها و صف‌هایی از سگان مست می‌چرخد و می‌گرددامضای کاتب یاسینمنابع:http://ala۳mal.wordpress.com/۲۰۱۳/۰۳/۰۱/۵۹/http://www.tunisia-sat.com/vb/showthread.php?t=۲۵۴۲۹۲http://www.essalamonline.com/ara/permalink/۱۶۸۵۴.htmlhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D۹%۸۳%D۸%A۷%D۸%AA%D۸%A۸_%D۹%۸A%D۸%A۷%D۸%B۳%D۹%۸A%D۹%۸۶http://www.doroob.com/archives/?p=۴۱۱۶۲http://djazairnews.info/trace/۳۷-trace/۴۴۷۴۸-۲۰۱۲-۰۹-۲۴-۱۶-۴۵-۴۷.htmlhttp://www.elkhabar.com/ar/culture/۲۶۸۱۴۵.html?printhttp://www.noormags.com/view/fa/articlepage/۷۲۸۷۶۰?sta=%DA%A۹%D۸%A۷%D۸%AA%D۸%A۸%۲۰%DB%۸C%D۸%A۷%D۸%B۳%DB%۸C%D۹%۸۶سنت شکن بال برکشید..، مجله نمایش، دوره قدیم، دی ۱۳۶۸، شماره ۲۶ ]]> ادبیات پایداری Sun, 27 Oct 2013 10:25:07 GMT http://mwfpress.com/vdch.wnxt23nzxftd2.html معرفی "محمدالعید آل‌خلیفه" شاعر استعمارستیز الجزائری http://mwfpress.com/vdca.inek49nmm5k14.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین - حسین آشوری / دانشجوی دکتری ادبیات عرب زندگی‌نامه محمد العید آل الخلیفه در ۲۸ اوت ۱۹۰۴ در شهر "عین البیضاء" و در خانواده‌ای صوفی مسلک دیده به جهان گشود. اولین مراحل تحصیل خود را در مکتب‌خانه‌های قرآن آغاز کرد و سپس وارد مدرسه ابتدایی شد و به تعلیم علوم دینی و لغوی پرداخت.محل تولد محمد العید آل خیفه وی در سن ۱۴ سالگی تمام قران را حفظ کرد. سال ۱۹۱۸ با خانواده به شهر "بسکره" نقل مکان کرد و پس از اقامت سه ساله در سال ۱۹۲۰ به منظور تحصیل در جامع زیتونه به تونس رفت و مدرک "تطویع" را از آن دانشگاه دریافت کرد. در کنار تحصیل علوم دینی و ادبی به تعلیم علم حساب و جغرافی نیز پرداخت. این شاعر مبارز الجزائری در سال ۱۹۲۳ به دلیل بیماری مجبور شد به شهر بسکره در الجزائر باز گردد. محمد العید پس از بازگشت به الجزائر طلب علم را رها نکرد و به تحصیل فقه، فلک و حساب پرداخت. او کار خود را با نوشتن در روزنامه ها و مجلات الجزائر آغاز کرد و در سال ۱۹۲۳ از طرف حکومت برای تدریس در مدرسه‌ی جوانان اسلامی به پایتخت دعوت شد و مدت ۱۲ سال در این شغل باقی ماند. در پایتخت "جمعیت علمای مسلمان الجزائر" را تأسیس کرد و اشعار خود را در روزنامه های این جمعیت(شهاب، سنت، شریعت، البصائر) که خود تأسیس کرده بود و دو روزنامه دیگر(مرصاد، ثبات) به چاپ رساند. با آغاز جنگ جهانی دوم به شهر خود بسکره بازگشت و سپس به شهر "باتنه" رفت و مدت ۷ سال ( از سال ۱۹۴۷) در آنجا زندگی سختی را داشت و به تدریس در مدارس غیرانتفاعی می‌پرداخت؛ سپس به شهر "عین ملیله" رفت و ۸ سال را در آنجا سپری کرد و از همان زمان بود که مبارزه با استعمار و آوارگی ملت خود را آغاز کرد. در سال ۱۹۵۴ به دلیل فعالیت های انقلابی به زندان افتاد و پس از آزاد شدن مدت زیادی طول نکشید که دوباره استعمار گران فرانسوی او را به دلیل سخنرانی های انقلابی بر منبر مساجد بازداشت و به زندان عین ملیله و سپس در زندان "الکدیه" واقع در شهر "القسنطینه" منتقل کردند. استعمارگران فرانسوی، او را بعد از آزادی به اقامت جبری در بسکره محکوم کردند و در  طول ۷ سال انقلاب به شدت تحت نظارت و بازجویی‌های روزانه و پی در پی بود. این شاعر استعمار ستیز در ۳۱ جولای ۱۹۷۹ به علت مریضی در شهر باتنه دیده از جهان فرو بست. دوران مبارزه محمد العید آل خلیفه در مدت ۷۰ سال از عمر خود هیچ گاه دست از مبارزه برنداشت؛ از همین روست که در اشعار او شاهد انسان‌های مخلص، پاک، جهادگر، قهرمان و الگو هستیم. استعمار فرانسه در الجزائر جهت تحکیم حضور خود بر گسترش سه چیز تأکید داشت: فقر، جهل و تفرقه؛ این ۳ مسأله که هر کدام بنیان ملتی بزرگ را در هم می شکند موجب شد خیلی زود الجزائر ضعیف شود به گونه ای که مردمش برای لقمه نانی به فرانسه سفر کنند و زندگی را به کارگری بگذرانند؛ همین امر موجب شد بزرگانی همچون محمد العید اقدام به تأسیس انجمن و مجلات و نشریات جهت مقابله با استعمار فرانسه کنند. تصاویری از دوران استعمار فرانسه و جنگ الجزایر اقدامات انقلابی وی بی حد و حصر است؛ وی یکی از سران بیداری و آگاهی‌بخش مردم الجزائر نسبت به ظلم و استعمار فرانسویان است که با تشکیل جمعیت، تأسیس روزنامه‌های مختلف، سخنرانی و بحث و پژوهش به رسوا سازی چهره‌ی دروغین استعمار فرانسه پرداخت و به همین دلیل مدت زیادی از عمر خود را در زندان، بازجویی و اقامت اجباری به سر برد. دیوان وی پر است از اشعار سیاسی و انقلابی که در دفاع از استقلال و آزادی الجزائر سروده است. در ادامه ضمن برشمردن آثار وی به ذکر ویژگی‌های شعری او می پردازیم.بی تردید اشعار او تأثیر عمیقی در شکل گیری انقلاب الجزایر و استقلال آن از فرانسه استعمارگر داشت. انقلابی که تحولات گسترده‌ای را حتی در کشور فرانسه داشت و باعث فروپاشی جمهوری چهارم شد. آثار محمد العید آل خلیفه   - دیوان اشعار   - نمایشنامه شعری "بلال بن رباح"   - مجموعه مقالات و سخنرانی های وی که در مجلدی به چاپ رسیده است؛   - العیدیات المجهوله که تکمله دیوان او به حساب می‌آید؛   - روزنامه و مجلات صدى الصحراء، الشهاب، الإصلاح، الشريعة، السنة، الصراط، البصائر، المرصاد و الثبات. ویژگی شعر محمد العید:  - شعر محمد العید محصول مرحله خاصی از تاریخ الجزائر و بیانگر احساسات ملی، قومی و انسانی شاعر است؛  - شعر وی شعری اجتماعی است و غالبا از دایره فردیت خارج شده است. خود او دراین‌باره می‌گوید: موضعی را که من در شعرم اتخاذ کردم و شیوه ای که در پیش گرفتم، بیان وجدان امت بود و اگر در مورد برخی اشخاص شعری گفتم به این دلیل بوده که آن را جزئی اساسی از کار ملی و قومی خود تلقی کرده‌ام؛  - الفاظ ساده و به دور از بازی با الفاظ و پرطمطراق گویی است؛  - استخدام بسیار زیاد تشبیه؛  - عدم به کارگیری نماد جز در اندک موارد؛  - اقتباس از قرآن کریم و احادیث نبوی؛  - کثرت تکرار به منظور تأکید بر معنا؛  - سرایش شعر بر اساس شعر کلاسیک. وی علاوه بر وطنیات، اشعاری در رثا، اخوانیات (نامه‌نگاری‌های شاعرانه) و وصف اخلاقیات اسلامی نیز دارد. یکی از اشعار دست نوشته محمدالعید آل خلیفه نمونه‌ای از شعر وی: ای قوم من برای استفاده از زندگی خود از خواب بیدار شوید چرا که عمر، ساعاتی است که به سرعت سپری می شود اسارتتان به طول انجامیده و سختی و رنجتان طول کشید، زنجیرها را باز کنید و غل‌ها را بشکنید ملت از ظلم ها به داد و فریاد افتاد پس(ای احزاب) از آزادی و استقلالی بسرایید که ملت را حمایت کند برخی منابع: http://www.alfaseeh.com/vb/showthread.php?t=۴۸۳۱۱ http://www.nawafithna.net/post-۵۵۴۹۳۴.html http://www.almoajam.org/poet_details.php?id=۵۸۹۸ http://dvd۴arab.maktoob.com/f۸۰۲/۲۵۵۵۸۲۴.htmlhttp://albordj.blogspot.com/۲۰۱۰/۱۲/blog-post_۲۴.htmlhttp://www.startimes.com/f.aspx?t=۳۱۵۸۴۰۸۳ ]]> ادبیات پایداری Thu, 15 Aug 2013 13:08:11 GMT http://mwfpress.com/vdca.inek49nmm5k14.html تحلیل و بررسی ادوار ادبیات پایداری در اردن http://mwfpress.com/vdca.0nyk49niu5k14.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین - حسین آشوری، دانشجوی دکتری ادبیات عرب ادبیات مقاومت اردن چه در عصر معاصر و چه پیش از آن دارای آثار ارزنده‌ایست. این گونه‌ی ادبی در اردن به ویژه در عصر استعمار و در پی جریان‌های بسیاری همچون خلع ملک فیصل از حکومت سوریه در سال ۱۹۲۰، حوادث فلسطین از بیانیه بالفور تا به امروز، خیانت سران عرب، استقلال اردن در سال ۱۹۴۶ و... طرفداران زیادی از میان نویسندگان و شاعران پیدا کرده است. پیش از پرداختن به موضوع، ذکر این نکته لازم است که جدا کردن ادبیات اردن از سوریه در آغاز و سپس از فلسطین بسیار سخت و مشکل است زیرا این کشور تا پیش از سال ۱۹۲۱م، قسمتی از خاک فلسطین بوده است از همین رو ارتباط تنگاتنگی نه تنها در حوزه‌ی ادبیات پایداری که در دیگر زمینه‌ها با ادبیات این دو کشور دارد. دکتر زعبی در کتاب خود "معالم الحياة الأدبية في فلسطين و الأردن" می گوید: جدایی میان شعر اردن و فلسطین بعد از گذشت نیم قرن از اختلاط، همزیستی، وحدت وطن، و غم و هویت واحد امکان ندارد. ادبیات مقاومت از بارزترین نمونه‌های ادبی اردن در ادوار مختلف سیاسی این کشور بوده و در هر مرحله به یادکرد سلحشوری‌ها، فداکاری‌ها، استعمارستیزی و ستایش وطن پرداخته است. ناقدان، شعر معاصر اردن را به ۳ مرحله‌ی "امارت" (۱۹۴۶-۱۹۲۱)، ادبیات دوره‌ی اتحاد دو کرانه یا دوره‌ی ما بین نکبه و نکسه‌ی فلسطین(۱۹۶۷-۱۹۴۶) و شکست ژوئن ۱۹۶۷ تا امروز تقسیم کرده‌اند؛ البته دکتر مصلح نجار قائل به ۴ دوره است که از ذکر آن خودداری می‌کنیم. اکنون به بررسی این نوع ادبی در هر دوره می‌پردازیم: دوره‌ی امارت ادبیات دوره‌ی امارت به ویژه بعد از شکست اعراب در جنگ "میسلون" که ملک فیصل پادشاه سوریه توسط انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها از حکومت خلع شد، رنگ استعمارستیزی و مبارزه با عقب ماندگی و تجزیه کشورهای عربی به خود گرفت. در این دوره ادبا و شعرایی از کشورهای مختلف به ویژه سوریه و لبنان به سمت اردن آمده، در این کشور رحل اقامت گزیده و به نشر آثاری در حوزه‌ی پایداری پرداختند که می‌توان از "ندیم ملاح" شاعر لبنانی، "حمد الشریقی" شاعر  و روزنامه نگار و "تیسیر ظبیان" رمان نویس و روزنامه نگار سوری یاد کرد. "مصطفی وهبی التل" معروف به "عرار"، از برجسته‌ترین شاعران مقاومت اردن در این دوره است که به شدت با استعمارگری بیگانگان در منطقه به مبارزه پرداخت. عرار به هنگام امضای معاهده بالفور در سال 1917، طی شعری، خطر اسرائیل را به جهان عرب گوشزد کرد اما کسی در آن روز به سخن او توجهی مبذول نداشت. در این دوره شاعران و ادبا به عنوان سخنگویان ملت و زبان مظلومان عالم با راه اندازی روزنامه، مجله به مبارزه با استعمار پرداختند. روزنامه‌ی "الجزیره" تیسیر ظبیان از جمله‌ی این روزنامه‌هاست که بارها تعطیل شد. تیسیر ظبیان رمان خود "أین حماة الفضیلة" (حامیان فضیلت کجایند؟) را در همین روزنامه منتشر کرد. دوره‌ی اتحاد دو کرانه حوادث نکبت و نکسه‌ی فلسطین از سخت‌ترین و در عین حال شرم‌آور‌ترین حوادث تاریخ معاصر عرب است که پژواک وسیعی در ادبیات معاصر عرب، جهان اسلام و حتی جهان داشته است؛ این دروره سرشار از خونخواری‌های اسرائیل علیه ملت مظلوم فلسطین، اشغال این کشور، آواره شدن مردم آن، قتل و از همه بدتر خیانت حکومت‌‌های عربی همچون ملک فاروق مصر است. ادبیات اردن در این مرحله شاهد تغییر و تحول چشمگیری می‌شود؛ زیرا بعد از شکست ژوئن ۱۹۴۸، بیش از یک میلیون و نیم آواره‌ی فلسطینی وارد اردن شدند که همین اختلاط موجب شکل گیری ادبیاتی جدید در اردن شد. این ادبیات، زبانی آتشین و شمشیری برنده با لحنی حماسی، الفاظی ساده و عباراتی سلیس علیه بی خبری جامعه‌ی عرب از اندوه فلسطین و فلسطینیان، بیداد ظلم و فساد حاکم بر جوامع عربیست. در این مرحله نثر همراه با شعر به میدان مقاومت آمده است. جمعه حمّاد، مفید نحله، امین شنار، عیسی الناعوری، حسن فریز و سلیمان المشینی از رمان نویسان این مرحله‌ و خلیل زقطان، رجا سمرین، کمال ناصر، یوسف الخطیب، عبدالمنعم الرفاعی، عبدالرحیم عمر، حیدر محمود، اسد محمد القاسم و... از شعرای این مرحله‌اند. شعر در این مرحله به دو سبک آزاد و کلاسیک سروده می شد. (+) استقلال اردن در سال ۱۹۴۶ از جمله حوادث این دوره است که با استقبال بی نظیر شعرا و ادبا روبه رو شد و آنان با سرودن اشعار و نوشتن رمان به مدح فداکاری‌ها، اراده و عزم راسخ مردم سلحشور و جان‌فشانی شهدا پرداختند. حسنی فریز، سلیمان المشینی و حیدر المحمود از جمله این شعرایند. المشینی شعری با عنوان "عید استقلال تو، ای وطن" سرود که شهره‌ی ملی پیدا کرد. (+) باید توجه داشت ادبیات اردن در این دوره و بعد از آن با تکیه بر موضوع فلسطین و حوادث آن جریان می‌یابد؛ بر خلاف دیگر کشورهای عربی که موضوعاتی غیر از فلسطین را نیز در دستور کار خود دارند. دکتر زعبی در مورد شعر اردن می گوید: "شعر در اردن به مسئله فلسطین تعلق دارد؛ حوادث تاریخی بعد از اشغال فلسطین و ایجاد دولت اسرائیل، این خصوصیت را به وجود آورده است. شعر در مناطق عرب دارای تنوع موضوعی با تأکید بر موضوع فلسطین است اما شعر در اردن و فلسطین به همین حزن بزرگ که بر هر اندوهی برتری دارد تکیه دارد تا جایی که شعری که از تراژدی فلسطین و بدبختی‌ها، پیامدها و شکست های امت دور باشد؛ شعری در حاشیه باقی خواهد ماند." از ویژگی های ادبی این دوره به کارگیری نماد، اسطوره، بینامتنیت، هنجارگریزی و... است. شاعران این دوره به شعرای رمانتیک همچون فدوی طوقان و امین شنار و شاعران رئالیست مانند محمد القيسي، إدوارد حدّاد، باسل رفايعة، حبيب الزيودي و مؤيد العتيلي تقسیم می‌شوند. (+) دوره‌ی جنگ ۱۹۶۷ تا به امروز دکتر مصلح النجار نام این دوره را "شعرای مقاومت فلسطین در اردن" می‌نامد. زیرا در این دوره جنبش شاعران مقاومت که زیر پرچم مقاومت فلسطین گرد آمدند، آثاری ماندگار از خود به یادگار گذاشتند. غالب این شعرا، فلسطینی هستند که در کشورهای دیگر مانند اردن اقامت می‌گزینند. در این دوره نیز ادبیات اردن همراه با مقاومت فلسطین حرکت می‌کند؛ اما از نظرگاه ادبی، دیگر قوت پیشین را ندارد. هر چند در این دوره با حجم زیاد تألیفات و چاپ و نشر آثار ادبی بسیاری روبه رو هستیم اما غیاب نقد موجب ضعف و سستی ادبیات در این کشور شده است. دکتر مصلح نجار در این باره می‌گوید: شاعر حاضر است و شعر غایب.(+) در پایان نمونه‌ای شعر پایداری از "ابراهیم علی نصرالله" شاعر اردنی که در مورد فلسطین سروده شده را ذکر می‌کنیم: کیف ها و دفتر نقاشیشان آمد و یک رنگ روی صفحه هاست مانند آن هاست اندوه معلم آمد، ولی خود نیامد گفته شده، معلم سراسیمه است دیروز امتحان بود تمام شان قبول شدند! پس چرا در سایه ی خانه هاشان، کشته شدند؟! در پایان جهان، نتیجه از آن کیست برای جنرال یا فرزندانش؟ یا آن ها را به عنوان درجه میان سربازان تقسیم می کند؟! آیا شهدا بالا می روند مانند قبول شدگان به کلاس بالا؟! آیا لباس نو خواهند پوشید یا فریاد خون است، در میدان کشتار؟! یا هم چنان تنهایی را پُر می کنند، یا درس حساب و قرائت را در ذهن خود باز می یابند؟! یا بر روح خود می خوانند آنگاه که درک می کنند که کشته شده اند، سوره ی فاتحه را؟! (+) ]]> ادبیات پایداری Tue, 06 Aug 2013 11:10:40 GMT http://mwfpress.com/vdca.0nyk49niu5k14.html نگاهی به زندگی و آثار شاعر مقاومت، هارون هاشم رشید http://mwfpress.com/vdcj.te8fuqeytsfzu.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین - حسین آشوری / دانشجوی دکتری ادبیات عرب زندگی‌نامه هارون هاشم رشید هارون هاشم رشید در سال ۱۹۲۷در منطقه زیتون غزه چشم به جهان گشود. وی از شعرای دهه پنجاه فلسطین به شمار می رود که به شاعران نکبت یا شاعران اردوگاه معروف اند. وی اهتمام زیادی به موضوع آوارگان فلسطین دارد به گونه‌ای که اولین دیوان شعری خود را با نام "مع الغرباء" (همراه با غریبه‌ها) در سال ۱۹۵۴ منتشر کرد و در آن به معضل از دست رفتن وطن و تأثیرات روز نکبت و آثاری که از آن بر ملت فلسطین بر جای ماند سخن گفت. از همین رو می توان گفت اولین دیوان‌های شعری وی به موضوع پناهندگان فلسطینی و اردوگاه می پردازد. هارون به مدت ۶ سال به شغل معلمی پرداخت؛ سپس در سال ۱۹۵۴به ریاست شبکه رادیویی مصری "صوت العرب"(صدای عرب) در غزه انتخاب شد. از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۷ به عنوان مسئول اطلاع‌رسانی سازمان آزادی سازی فلسطین در غزه فعالیت کرد و پس از آن به عنوان مدیر دفتر این سازمان در قاهره به مصر رفت. همچنانکه گذشت هارون تاکنون مناصب مختلفی را بر عهده گرفته است که برجسته ترین آن نمایندگی دائم فلسطین در اتحادیه سران عرب و عضویت دائم کمیته رسانه‌های عربی است. این شاعر تاکنون مدال ها و جوائز زیادی کسب کرده است که می توان به: * دریافت نشان فرهنگ و هنر قدس / سال ۱۹۹۰ * نفر اول جایزه نمایشنامه شعری الکسو / سال ۱۹۷۷ * نفر اول شعر عربی در لندن / سال ۱۹۸۸ از لقب‌های وی می توان از "شاعر پیمان نامه ۱۹۴" یاد کرد که عزالدین مناصره از شاعران مقاومت، این لقب را به وی اعطا کرده است. هارون رشید از آغاز نوجوانی به سرودن شعر روی آورد و اولین دیوان خود را در سال ۱۹۵۴ با نام "مع الغرباء" به چاپ رساند. هارون در مصاحبه با کیهان فرهنگی پیرامون نقطه آغاز شعرسرایی خود می گوید: "آغاز سخن سرای ام به سال ۱۹۳۶ بازمی گردد. به هنگامی که شعر با رویدادی در دوران کودکی ام در من فروجوشید. در آن زمان در محله زیتون با دیگر خردسالان بازی می کردم ... که شاهد درگیری سه انقلابی فلسطینی با عبا و چفیه بسته با سربازان انگلیسی بودیم. در نتیجه این درگیری یک سرباز کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. چند لحظه بعد محله به سنگر نظامی تبدیل شد و انگلیسی ها آنجا را به تسخیر خود درآوردند... مردان را دستگیر کردند... سحرگاه روز دیگر وارد خانه ها شدند و از ما خواستند که خانه هایمان را ترک کنیم. در ساعت یازده صدای انفجار شدید را در منطقه شنیدیم و متوجه شدیم که انگلیسی‌ها خانه‌ای پیرامون محل بازی‌مان را منفجر کرده اند. در آن روز حس کردم باید چیزی بر ضد کسی که خواهان ربودن زمین و خانه و میهن ماست بگویم و نخستین قصیده‌ای که نوشتم "قصه" نام داشت که به تفصیل این ماجرا را در آن روایت کرده‌ام." قصیده‌ی "الخیمة السوداء" (خیمه‌ی سیاه) از اولین آثار هارون است که در آن پیروزی بر فقر و تاریکی را نوید می‌دهد. برادر هر چقدر شب طولانی شود ما فجر را ملاقات خواهیم کرد و هر چقدر با فقر سازش کنیم اما به زودی آن را نابود خواهیم کرد ویژگی های شعر هاشم رشید اشعار هارون، اشعاری انسانی است که درد پناهندگی و زندگی آوراگان فلسطین را به تصویر می شود. وی تلاش می کند از جملات و ترکیب‌های پر طمطراق که بیانگر نخبگی است اجتناب ورزد و شعر خود را به زبان مردم نزدیک کند. سبک ساده سبک ساده اشعار هاشم رشید، به معنای ناپختگی و عدم فصاحت شعر وی نیست بلکه دلیلی بر سادگی و سهل الفهم بودن آنهاست که آن را از ابهام و پیچیدگی های لفظی و معنوی به دور داشته است. وی به شدت می کوشد تا از به کارگیری رمز و نماد و سخن دوپهلو که موجب ابهام و چندمعنایی در کلام می‌شود اجتناب ورزد. کلاسیک هارون، شعر آزاد نسروده است و تمام اشعار خود را در همان چارچوب شعر کلاسیک(شعر تفعیله) گفته است. ریشه در فرهنگ فلسطینی وی معتقد است که شعر باید به میراث و فرهنگ پایبند باشد و چنانچه از این چارچوب خارج شود ارزش خود را ازدست می دهد. میراث شاعران بزرگ پیشین تأثیر پذیری از شاعران پیشین فلسطین مانند ابراهیم طوقان، عبدالرحیم محمود و عبدالخالق مطلق از جمله ويژگی‌هایی است که اثر آن در ساخت و مضمون شعری وی به وضوح آشکار است. بهره گیری از تاریخ شعر وی، مملو از حوادث تاریخی فلسطین است اما جنبه تهییجی دارد و خواننده را به مبارزه دعوت می کند. انقلابی از دیگر ویژگی‌های شعر وی می توان به روح سرکشی و انقلابی، به کارگیری لفظ "العودة"(بازگشت) و مشتقات آن یاد کرد. آثار هاشم رشید، شاعر مقاومت هارون بیش از ۲۰ دیوان شعری و رمان تاکنون سروده است که در زیر به آن اشاره می شود: دیوان های شعری:    • مع الغرباء (همراه با غریبان)    • عودة الغرباء (بازگشت غریبان)    • غزة في خط النار (غزه در خط آتش)    • أرض الثورات ملحمة شعرية (سرزمین انقلاب‌ها، حماسه‌ی شعری)    • حتى يعود شعبنا (تا ملتمان بازگردد)    • سفينة الغضب (کشتی خشم)    • رسالتان (دو نامه)    • رحلة العاصفة (سفر طوفان)    • فدائيون (فدائیها)    • مزامير الأرض والدم (سرودهای سرزمین و خون)    • السؤال / مسرحية شعرية (پرسش / نمایشنامه شعری)    • الرجوع (بازگشت)    • مفكرة عاشق (دفترچه‌ یادداشت عاشق)    • المجموعة الشعرية الكاملة (مجموعه کامل شعری)    • يوميات الصمود والحزن (حوادث روزانه‌ی پایداری و غم)    • النقش في الظلام (نقاشی در تاریکی)    • المزّة - غزة (خوراکی‌های اشتها آور - غزه)    • عصافير الشوك / مسرحية شعرية(گنجشک‌های خار / نمایشنامه‌ی شعری)    • ثورة الحجارة (انقلاب سنگ)    • طيور الجنة (پرندگان بهشت)    • وردة على جبين القدس (گل سرخی بر پیشانی قدس) رمان: سال‌های شکنجه هاشم رشید از نگاه دیگران ادونیس ضمن اعتراف به تأثیر گذاری شعر هارون رشید بر خود می‌گوید: شعری که هارون می گوید و ما نمونه‌هایی از آن را شنیده‌ایم در سطح تجربه حسی است که در آن امید با نا امیدی و حقیقت دنیای پست با عظمت آینده در هم می‌آمیزد. احمد عبد المعطي حجازي: من هم به سان ادونیس اعتراف می کنم که هارون مرا از درون به لرزه در آورده است. محمود أمين العالم: تمام آرزویم این است که هارون راه پیشرو و تلاش مبارزه دائم خود را به سوی هدافش که همان اهداف ماست را ادامه دهد. دکتر عیسی مرسی سلیم: کلماتی با نبض و ضربان پر تپش عربی، تصویر فنی ترکیبی که خیال درون را با بلند پروازی‌های عرب در هم می آمیزد و اسلوب هنری که بر اشتیاق شاعر به سرزمین رؤیا در کودکی و سرزمین آرزوها در بزرگی دارد، از ویژگی های شعر هارون است. من فلسطینی‌ام در پایان ترجمه‌ی بخشی از اشعار وی که بیانگر تعهد و پایبندی به فلسطین است را ذکر می‌کنیم: من فلسطینی‌ام، نامم فلسطینی است نام خود را بر تمامی میدان‌ها حک کرده‌ام با خطی برجسته که بر هر عنوانی برتری دارد من فلسطینی‌ام هر چند نام مرا و مرا لگدمال کنند من فلسطینی‌ام هر چند به آگاهی‌های من و خود من خیانت کنند من چه هستم؟ بدون نامم "فلسطینی" بدون وطنی که برایش زندگی کنم از آن دفاع کنم و او مرا محافظت کند بخشی از شعر "همراه با غریبان" کینه در سینه ام فرو نمی نشیند حتی اگر مدت ها بماند ندای آن در قلب و روحم آرامش نمی گیرد فریاد ماردم همچنان در گوش جهان بازتاب دارد و صدای پردم هنوز در قلب و روحم هست ثابت قدم به سوی انتقام گام بردار و به خاطر انتقام از هراست در گذر اگر یاد نگیری که چگونه شدت کینه را با خون و آتش آبیاری کنی شبهای تیره تو را در برخواهد گرفت برخی منابع: http://www.drmosad.com/index۲۲۲.htm http://www.minbaralaqsa.com/detail.aspx?id=۲۰۴۲ http://ppbait.org/index.php?option=com_content&view=article&id=۷۲۸:۲۰۱۰-۱۲-۱۲-۰۸-۲۰-۵۰&catid=۴۶:۲۰۰۹-۱۱-۰۲-۰۸-۲۲-۵۶&Itemid=۶۵ http://www.۷be.com/vb/t۱۵۵۹۱۲.html - شعر و ادبیات فلسطین در دیدار با استاد هارون هاشم رشید، کیهان فرهنگی » تير ۱۳۶۴ - شماره ۱۶ (صص ۲۹و ۳۰) ]]> ادبیات پایداری Thu, 11 Jul 2013 09:26:41 GMT http://mwfpress.com/vdcj.te8fuqeytsfzu.html بررسی مراحل چهارگانه ادبیات مقاومت فلسطین http://mwfpress.com/vdcb.zb8urhbf9iupr.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین / نویسنده: حسین آشوری (دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب) پیمان نامه بالفور با تمام خسارت های جبران ناپذیری که برای مردم فلسطین و جهان اسلام داشت، دستاوردهای بزرگی همچون ادبیات پایداری را به ارمغان آورد.همچنانکه که در مقاله گذشته گفته شد، مقاومت ریشه در تاریخ بشریت دارد اما فلسطین و حوادث آن موجب شکل گیری اصطلاح جدیدی به نام "ادبیات مقاومت" شد که باید آن را حاصل تلاش های بزرگانی چون غسان کنفانی، محمود درویش، سمیح القاسم و ... دانست.مقاله حاضر برآنست تا دور نمایی از ادبیات مقاومت فلسطین چه در حوزه نثر و چه در حوزه شعر به خوانندگان محترم عرضه دارد.ادبیات مقاومت فلسطین در بردارنده مفاهیم تاریخی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی فراوان است با گذر از فراز و فرودهای و طی مراحل مختلف به مرحله شکوفایی دست یافته است.پژوهشگران مراحل مختلفی برای شکل ادبیات مقاومت در فلسطین ذکر کرده‌اند که از جمله آن می توان به تقسیم بندی چهار گانه دکتر مصطفی عبدالغنی در کتاب "الاتجاه القومي في الرواية" (رویکرد ملی در روایت) اشاره کرد. مرحله اول: که از اوایل قرن بیستم آغاز و تا سال ۱۹۴۸در این مرحله ادبا با احساس خطر از پیمان نامه بالفور و اقدامات بریتانیا در زندانی کردن و شکنجه مخالفان این پیمان نامه، نسبت به عواقب این رخداد هشدار داده و با صدور آثار ادبی به مقابله پرداختند. از جمله شاعران و نویسندگان برجسته این دوران می توان از "مصطفی وهبی التل" شاعر اردنی، "خلیل بیدس" در داستان "البطلة"، "نجوی قعوار" در رمان "أيّ السبیلین"، "عیسی العیسی" در رمان "فلسطین تستغیث" نام برد.مهم ترین مضامین این دوره عبارتند از: محکومیت عهدنامه بالفور، دعوت به اتحاد، عشق ورزی به وطن و ...مرحله دوم: از سال ۱۹۴۸ تا سال ۱۹۶۷این مرحله از بدترین و دردآورترین مراحل تاریخ فلسطین است که بخش اعظم سرزمین های این کشور به اشغال درآمد و قراردادهای ننگین کشورهای عربی همچون مصر با استعمارگران موجب وخیم تر شدن اوضاع گشت. در این مرحله شاعرانی چون "امل دنقل" مصری با سرودن دفترهای شعری (که منجر به بازداشت او گشت) به مقابله با این قراردادها، رسوایی سازش سران ترسوی عرب، بی خبری مسلمانان از وضع فلسطین و بی دردی روشنفکران این جوامع پرداختند. اما نکته قابل توجه در این دوره انتشار کتاب "شهید غسان کنفانی" قصه پرداز مشهور رئالیستی با نام "أدب المقاومة" یا "الأدب المقاوم الفلسطینی تحت الاحتلال" در سال ۱۹۶۳ بود که برای اولین بار اصطلاح "ادبیات مقاومت" را به طور رسمی وارد عرصه ادبیات کرد.تأثیر این نوع ادبیات در این دوره منجر به ترور و زندان نویسندگان مقاومت می شود که از جمله آن ترور و شهادت غسان کنفانی است.هر چند از منظر نقد ادبی، روایت و داستان نویسی در این مرحله از لحاظ ساختار، مضمون و ساخت فنی به پای شعر نمی رسد اما در عین حال شاهد آثار برجسته‌ای همچون "رجال في الشمس"(مردانی در آفتاب) از غسان کنفانی هستیم که می توان آن را آغاز داستان نویسی فنی در فلسطین دانست. از شاعران این دوره می توان به ابراهیم طوقان، فدوی طوقان، محمود درویش، سمیح القاسم و سالم جبران و از داستان نویسان به جبرا ابراهیم جبرا، رجب توفیق و توفیق فیاض نام برد.مرحله سوم: از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۸۷ (آغاز انتفاضه اول)این مرحله به دنبال شکست ۵ ژوئن اعراب در برابر رژیم صهیونیستی(جنگ شش روزه) شکل گرفت. این شکست ضربه ای سنگین بر پیکره جامعه عربی وارد ساخت اما آنچه از منظر ادبی بسیار مهم است عدم پذیرش این شکست توسط ادبا است؛ زیرا آنان به مقاومت، اعتراض و مبارزه ملت یقین داشتند. ادبیات در این برهه به مثابه شمعی بود که تاریکی حاکم بر وجدان عربی و آگاهی ملی را روشن می کرد. از ویژگی‌های این دوره می توان به تحول مضامین شعری به ویژه موضوع آوارگان اشاره کرد. ادبیات در دوره های قبل بیشتر  تصویرگر ناامیدی، آوارگی و غم بود اما در این مرحله انسان های آواره‌ی انقلابی، ایثارگر و مبارز و تغییر اردوگاه‌ها به پادگان‌های انقلابی را به تصویر می کشد.شکل گیری ادبیات حُزَیرانی "ادبیات ژوئنی" از دستاوردهای این مرحله است که تأثیر شگرفی بر افکار عمومی داشت. گرایش به رمز و نماد، توجه به شعر آزاد نیز از جمله ویژگی‌های این دوره است.یکی دیگر از ویژگی‌های بارز این مرحله، گسترش پژوهش‌های ادبی و نقدی در مورد ادبیات مقاومت فلسطین است که می توان به کتاب "محمود درویش شاعر الأرض المحتله"(محمود درویش شاعر سرزمین اشغالی) از "رجاء النقاش" در سال ۱۹۶۹، "الحرکة الشعرية فی الأرض المحتلة"(جنبش شعر در سرزمن اشغالی) از "صالح ابو اصبع" در سال ۱۹۷۹ و ... اشاره کرد.مرحله چهارم: مرحله انتفاضه سنگ و قدساین مرحله از پائیز ۱۹۸۷ به دنبال یک حادثه رانندگی در جنوب غزه اتفاق افتاد و به دلیل استفاده مردم از سنگ، "انتفاضه سنگ" نیز نامیده می‌شود.ادبیات در این مرحله که با گسترش کوچ اجباری فلسطینیان توسط رژیم صهیونیستی همراه است مملو از مضامین بازداشت، زندان، وضعیت اسفناک اردوگاه‌ها، محاصره، گذرگاه‌ها و... می شود. شعر در این مرحله مقام اول را در بیان مقاومت دارد و هنوز "داستان" با ضعف و کندی حرکت می کند؛ اما حجم آن به نسبت دوره قبل بسیار گسترش می یابد و حوادث تاریخی فلسطین را پوشش می دهد. بنابراین ما در این مرحله با دو نکته قابل اهمیت در حوزه شعر روبه رو می شویم: 1. مباحث زیبایی شناختی شعر؛ 2. دلالت‌های معنایی آن که در پاراگراف قبل اشاره‌ای ضمنی به آن شد.از شاعران این دوره می توان سعدی یوسف، غسان زقطان، ولید خازندار، ابراهیم نصرالله و ... را نام برد.در مطالب بعدی به بررسی گسترده تر ادبیات مقاومت در فلسطین و سایر کشورها خواهیم پرداخت.برخی منابع:http://www.drmosad.com/index۳۲۰.htmhttp://www.wafainfo.ps/atemplate.aspx?id=۲۴۸۲http://www.drmosad.com/index۲۶۷.htmالسخریه فی الشعر الفلسطینی المقاوم بین عامی ۱۹۴۸-۱۹۹۳، فراس عمر اسعد الحاج محمد، دانشگاه نابلس فلسطین، ۱۹۹۹المقاومة و القصة فی الأدب الفلسطینی الحدیث، انتشارات دار اتحاد کتاب العرب ]]> ادبیات پایداری Tue, 30 Apr 2013 12:39:05 GMT http://mwfpress.com/vdcb.zb8urhbf9iupr.html ادبیات پایداری، مقاومت با سلاح هنر http://mwfpress.com/vdcbu9bfprhb0.iur.html گروه پژوهش جبهه جهانی مستضعفین - یکی از انواع ادبیات که امروزه به شدت مورد توجه محافل علمی- ادبی و سیاسی قرار گرفته و روز به روز بر تعداد طرفداران آن افزوده می شود ادبیات مقاومت است. ادبیاتی که به دور از هر گونه تسامح و تساهل به بیان واقعیت ها و رنج های یک ملت مظلوم می پردازد. این نوع ادبی به دلیل پتانسیل بالای خود توانسته است تمامی انواع ادبی دیگر مانند شعر کلاسیک، شعر آزاد، رمان، نمایشنامه و... را جهت پیشبرد اهداف خود به کارگیرد. دایره این نوع ادبیات، مکاتب ادبی همچون رئالیسم، رمانتیسم و مکاتب نقدی چه ساختگرا و چه پساساخت گرا و... را در بر می گیرد که در مطالب بعدی به بررسی جایگاه این نوع ادبیات در هر یک از این مکاتب خواهیم پرداخت. ذکر این نکته لازم است که ادبیات مقاومت اهمیت ویژه ای نزد نظام های سیاسی دارد. به همین دلیل شاعران و نویسندگانی که در این زمینه قلم فرسایی می کنند به شدت مورد توجه حکومت ها هستند اما غالبا از سفره شاهانه حکومت ها چیزی جز شکنجه، تبعید، زندان، اخراج و قتل و ترور نصیب این دسته از نویسندگان متعهدنبوده است. تعهد و التزام اولین شرط ورود به جرگه ادبیات مقاومت است و این امریست که به مذاق حاکمان، مزدوران، سازش کاران و از همه مهم تر اشغالگران و استعمارگران خوش نمی آید. برای ملموس شدن این موضوع می توان به سرگذشت جواد جمیل شاعر مقاومت در عراق، غسان کنفانی و محمود درویش در فلسطین، آیات القرمزی در بحرین، ابن الذیب در قطر و... مراجعه کرد. با این مقدمه اکنون به تعریف، پیشینه تاریخی، عوامل شکل گیری و ویژگی های ادبیات پایداری می پردازیم. تعریف ادبیات مقاومت: عنوان ادب مقاومت ( پايداري) معمولاً به آثاري اطلاق مي شود كه تحت تأثير شرايطي چون اختناق و استبداد داخلي، نبود آزادي فردي و اجتماعي، قانون گريزي و قانون ستيزي، غصب قدرت، سرزمين و سرمايه هاي ملي و فردي و ... شكل مي گیرد. بنابراين جان‌مایه اين آثار، ستيز با بيداد داخلي يا متجاوز خارجي در همه حوزه هاي سياسي، فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي و ايستادگي در برابر جريان هاي ضد آزادي است. این شکل ادبیات از نظر گاه تاریخی، ریشه ای کهن در تاریخ جهان دارد. می توان گفت تاریخچه‌ی آن در واقع همگام با تاریخ ادبیات جهان است چرا که انسان همیشه طالب عدالت، آزادی و برابری بوده است. این نوع ادبیات به شرح مبارزه، مقاومت، از جان گذشتگی برای به دست آوردن آزادی و از بین بردن جور و ستم و دفاع از فرهنگ و سنت قومی و باورهای مردم آن سرزمین می پردازد. در طول تاریخ و در کشاکش تهاجم قدرت ها و تدافع جوامع سلطه ناپذیر، ادبیات مقاومت همواره به مثابه ابزار و سلاحی بازدارنده رخ نموده و موجبات احیا، تداوم و بقای فرهنگی جوامع مورد هجوم یا تحت سلطه را فراهم آورده است. باید توجه داشت که رویکرد ادبا و ناقدان به تعریف ادبیات مقاومت متفاوت است اما آنچه نقطه مشترک همه این تعاریف است موضوع "ظالم و مظلوم"، "ملت و مردم" و "استعمار" و "اشغال" است."غراء حسین مهنا" می گوید: شعر مقاومت مبتنی بر مالک حقیقی زمین یعنی ملت و مالک دروغین یعنی اشغالگر است. این نوع ادبیات از نظرگاه علمی، به آثاری اطلاق می شود که از زشتی‌ها و پلشتی‌های استبداد داخلی یا تجاوزگر بیرونی، در همه حوزه‌های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی با زبانی هنری سخن می گوید. برخی از این آثار پیش از رخ نمودن فاجعه، برخی در میان جنگ و حادثه و برخی پس از گذشتن آن به نگارش در می آیند.عوامل شکل گیری ادبیات مقاومت: همان گونه که از نام این نوع ادبی بر می آید این شکل ادبیات، ناشی از ظهور عواملی است که کیان، ناموس ، جان انسان و هر آنچه متعلق به وی است را به مخاطره انداخته و او را مجبور به مبارزه و مقاومت می کند. استعمار، استثمار، استبداد، خفقان و نبود آزادی، اعتراض به وضع موجود، جنگ، سلطه، حفظ ملت و ملیت، دفاع از وطن، اختلافات مذهبی و قومی و قبیله ای و ... از جمله عوامل شکل گیری ادبیات مقاومت اند. بنابراین ادبیات مقاومت، شاخه ای از مبارزه و جنگ نرم و ایدئولوژیک است که عوامل یاد شده آن را به وجود می آورد. با اندک تسامحی می توان هر آنچه که به نوعی با ظلم و ظالم در ارتباط است را از عوامل سازنده این نوع ادبیات دانست اما باید توجه داشت که امروز ادبیات مقاومت به آن نوع ادبی اطلاق می شود که به "مقاومت" یک "ملت" در برابر "ظلم" بپردازد. مانند مقاومت مردم مظلوم فلسطین در برابر رژیم اشغالگر قدس، مقاومت الجزایر در برابر فرانسه، مقاومت ایران در برابر رژیم بعث عراق و... نمونه های ذکر شده پرتوی از مقاومت ملل مظلوم در برابر ظلم خارجی است اما ادبیات مقاومت به ظلم سران داخلی و خیانت آنان نیز توجه دارد و از این طریق به تنویر افکار عمومی در کشور می پردازد. مانند مخالفت با قرارداد کمپ دیوید در شعر شاعران مقاومت مصر. ویژگی های ادبیات مقاومت: برخی ویژگی های ادبیات مقاومت عبارتند از:* دعوت به مبارزه* بی پروایی* بیان جنایت ها وبیداد ها* سخن گفتن از شکنجه، زندان، اسارت، قتل، ترور، تبعید، خفقان* امید به آینده و نوید پیروزی* عدم سازش با ظالم* عدم پذیرش ظلم و ستم * بيان تلاش ها، اخلاص ها، ايثارها، رزم ها، محروميت ها و مظلوميت ملت مقاومبا تلاش گروه پژوهش سایت جبهه جهانی مستضعفین در مطالب بعدی به بررسی ادبیات مقاومت در هر یک از کشورهای عربی، معرفی و نقد آثار برجسته جهانی و آشنایی با بزرگان ادبیات مقاومت در این کشورها خواهیم پرداخت. ]]> ادبیات پایداری Mon, 11 Mar 2013 08:07:49 GMT http://mwfpress.com/vdcbu9bfprhb0.iur.html