عکس/ تظاهرات سوری‌ها علیه تصمیم ترامپ درباره جولان

تظاهرات فعالان لندنی در چهارمین سال تجاوز به یمن

تحریم ۹ فرد و ۱۴ نهاد مرتبط با ایران توسط آمریکا

ترامپ؛ اولین رئیس جمهور رسما صهیونیست آمریکا

تداوم حملات جنگنده‌های اسرائیل به غزه با وجود اعلام آتش بس

بازدید گسترده مردم نیوزلند از مساجد بعد از حادثه ترویستی

حملات انتقام‌جویانه داعش در اروپا و سوریه

عکس/ تظاهرات مخالفان «آیپک» در واشنگتن

وقوع تیراندازی و انفجار در پایتخت سومالی

"راهپیمایی بازگشت" تا تحقق کامل اهداف فلسطینی ها ادامه خواهد داشت

صدور مجوز بازدید از دو مسجد قربانی تروریسم در نیوزیلند

برگزاری جشن نوروز در دانشگاه دولتی بلاروس

نخست‌وزیر نیوزیلند به مرگ تهدید شد

بازداشت رئیس جمهوری سابق برزیل

تظاهرات الجزایری‌ها علیه بوتفلیقه برای پنجمین جمعه متوالی

دستگیری دو مظنون در ارتباط با حمله به پنج مسجد در بیرمنگام انگلیس

شهادت 2 فلسطینی در دور جدید تظاهرات بزرگ بازگشت در غزه

برگزاری مراسم عزاداری در حرم حضرت زینب (س) در سوریه

سرنگونی یک پهپاد آمریکایی بر فراز صنعا توسط ارتش یمن

جشن نوروز در دانشگاه شهر کوتایسی گرجستان برگزار شد

يکشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۴ - ۲۳:۰۵
کد مطلب: ۵۰۹۷۱
۱ نظر
داخلی آرشيو مقاله صفحه فلسطین
نگاهی به دلایل شکل‌گیری و نتایج «قیام براق» در فلسطین
به مناسبت 86مین سالگرد قیام؛
نگاهی به دلایل شکل‌گیری و نتایج «قیام براق» در فلسطین
قیام مردم فلسطین علیه حرمت‌شکنی‌ها و دست‌اندازی‌های صهیونیست‌ها به دیوار براق (ندبه) و ضربه سنگینی که 86 سال قبل بر متجاوزان وارد آورند، اشغالگران را تا امروز برآن داشته است تا از دست‌اندازی علنی بر اماکن مقدس اسلامی پرهیز کرده و با احتیاط عمل کنند.
جبهه جهانی مستضعفین - دیوار براق که امروز به دیوار توبه نیز مشهور است در سال ۱۹۲۹به محل اولین قیام‌های مردمی فلسطین علیه اشغالگران صهیونیست تبدیل شد.
درست در زمانی که یهودیان به صراحت از حقوق خود! در حرم قدسی و دیوار بُراق و وجوب بازسازی هیکل سلیمان به جای مسجدالاقصی دم می زدند و یهودیان در خفا آماده می‌شدند تا به تجاوزی مسلحانه علیه اعراب دست بزنند و براق شریف را بزور تصرف کنند؛ مردم فلسطین دست به قیامی تاریخی زدند که طی آن شمار زیادی از یهودیان اشغالگر کشته شده و درس عبرتی تاریخی به متجاوزان داده شد.

در ادامه به بررسی دلایل شکل‌گیری و نتایج «قیام براق» می‌پردازیم:

دیوار براق کجاست؟
دیوار "ندبه" در عبری به معنای دیوار غربی و مقدس‌ترین مکان مذهبی یهودیان است که بر روی تپه «موریا» در شهر اورشلیم و در غرب مسجد‌الاقصی واقع شده است.

به باور یهودیان دیوار ندبه از آخرین باقی‌مانده‌های هیکل سلیمان و دومین پرستش‌گاه اورشلیم بود که بعدها توسط رومی‌ها، ویران شد.

این مکان مرکز دعا و منبع الهام برای یهودیان این سرزمین و سراسر جهان می‌باشد و در نماز سه گانه (روزانه) یهودیان جهان، مختصات این مکان به عنوان قبله استفاده می‌شود.

یهودیان هر جمعه در جلو این دیوار تجمع و بر ویرانی بیت‌المقدس شیون و ندبه می‌کنند که این رسم از سدهٔ نخست میلادی سابقه داشته‌ است.

مسلمانان نیز این دیوار را بُراق (حائِط البُراق) می‌خوانند که در سنت اسلامی، نام مرکبی آسمانی است که پیامبر اسلام (ص) در سفر معراج، مسیر بین مسجدالحرام در مکه تا مسجدالاقصی را با آن پیمود؛ از این رو مسلمانان این دیوار و زمین‌های اطراف آن را همگی از اوقاف مسلمانان می‌دانند.


نحوه شکل‌گیری قیام براق
مسلمانان این مکان را موقوفه اسلامی می‌دانند و براساس اعتقاد دینی "تسامح"، به یهودیان اجازه دادند که این مکان را زیارت کنند و یهودیان نیز این مکان را منبع الهام برای پیروان این آیین در تمام دنیا می‌دانند، بنابراین این نگرش‌ها و ادعاها همواره اختلافاتی را در پی داشته که به آنها اشاره خواهیم کرد.

اولین تنش‌ها در زمینه دیوار براق در ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۸ رخ داد که در آن یهودیان تلاش کردند تا شکل این دیوار را تغییر دهند و آن را به مکانی شبیه به معبد یهودیان تبدیل کنند، یهودیان در این روز به مناسبت « عید آمرزش»،‌ با سوء استفاده از گذشت و اغماض مسلمانان، که آنان را در انجام شعایر دینی‌شان آزاد گذاشته بودند، با چیدن صندلی‌ها و نیمکت‌ها و آویزان کردن چراغ‌ها به گردهمایی انبوه هم کیشان یهود در کنار دیوار براق، حالتی شبیه به اجتماع در کنیسه یهودیان دادند.

مسلمانان از آن بیم داشتند که به مرور زمان یهودیان این وضعیت را هم‌چون حقی مشروع جلوه دهند، لذا بلافاصله مجلس اعلای اسلامی، نسبت به این اعمال به دولت انگلستان اعتراض کرده و در مورد عواقب وخیم چنین عملکردهایی هشدار داد.

علمای دینی مسلمان ضمن مخابره تلگرام‌هایی به مردم دیگر کشورهای اسلامی، خطرات موجود را گوشزد کردند و ضمن بحث و کنکاش درباره روش مقابله با یهودیان، « کمیته دفاع از براق شریف» را تشکیل دادند.

در این بین، مجلس اعلای اسلامی و کمیته دفاع از بُراق شریف، به منظور بررسی و تبادل نظر در مورد اوضاع بحرانی فلسطین، دعوتنامه‌هایی به سرشناسان مسلمان فلسطین، شرق اردن، عراق، سوریه، لبنان و هند ارسال نمود.

این چنین بود که قضیه بُراق بُعد اسلامی وسیعی به خود گرفت و کنفرانس یاد شده در اول نوامبر ۱۹۲۸ به ریاست حاج امین الحسینی برگزار گردید.

در این کنفرانس ۷۰۰ شخصیت اسلامی از فلسطین و سایر کشورهای اسلامی حضور داشتند؛ کنفرانس نسبت به تلاش یهودیان جهت ایجاد حقی برای خود در محل براق شریف اعتراض نمود و آن را شدیداً محکوم کرد و از مقامات انگلیسی خواست تا مانع از اعمال یهودیان در تغییر وضعیت آن مکان مقدس شوند و هشدار دادند که در غیر این صورت مسلمانان خود را ملزم خواهند دید که به هر نحو ممکن از مقدسات و حق مشروع خود دفاع کنند.


کنفرانس همچنین مقرر نمود که تشکلی به نام « جمعیت حمایت از مسجدالاقصی و اماکن اسلامی» تأسیس شود تا با کمیته دفاع از براق شریف تشریک مساعی کند.

از سوی دیگر، در ۱۲ نوامبر ۱۹۲۸، امری وزیر مستعمرات انگلیس، در پارلمان این کشور اعلام کرد که دیدگاه دولت انگلیس در مورد چنین رویدادهایی، حفظ وضع موجود میان اعراب و یهودیان است و تأکید نمود که طرفین با انجام گفتگوی دوستانه! می توانند قضیه را به طور مسالمت آمیز حل و فصل کنند.

در اواخر مارس ۱۹۲۹ یهودیان بصراحت از حقوق خود! در حرم قدسی و دیوار بُراق و وجوب بازسازی هیکل سلیمان به جای مسجدالاقصی دم می زدند. خاخام رومانی طی نامه‌ای به مفتی گفته بود که باید مسجدالاقصی را به یهودیان واگذار کنید تا آنا بتوانند مراسم دینیشان را برگزار کنند!

از سوی دیگر، یهودیان در خفا آماده می‌شدند تا به تجاوزی مسلحانه علیه اعراب دست بزنند و براق شریف را بزور تصرف کنند.

حاج امین‌الحسینی طی تلگرامی از وزارت مستعمرات خواست که در اجرای موارد مندرج در «‌کتاب سفید» شتاب بیشتری به عمل آورد. اما انگلیسی‌ها نه تنها مواردی را که خود پذیرفته بودند انجام ندادند، بلکه برای اعراب به طور ملموس ثابت شد که مقامات قیمومیت مخفیانه سلاح سرد و گرم در اختیار یهودیان قرار داده‌اند و شمار زیادی از اعضای سازمان‌های زیرزمینی و نظامی یهودی با تجهیزات نظامی از تل آویو به بیت‌المقدس منتقل شده‌اند.

مسلمانان برای چاره‌اندشی دراین زمینه در ۳۰ سپتامبر "کمیته دفاع از براق شریف" را تشکیل دادند و در اول نوامبر همان سال با برگزاری کنفرانس اسلامی در قدس و با حضور نمایندگانی از اردن، عراق، لبنان، سوریه و هند تصمیم گرفته شد که "جمعیت حراست از مسجد‌الاقصی و مکان‌های مقدس اسلامی" تشکیل شود.(+)

چند روز بعد "وزیر مستعمرات انگلستان" (لئوپولد امری) در پارلمان این کشور اعلام کرد، هدف دولت انگلستان در این ماجرا، حفظ وضع موجود است و قول داد، با صدور بیانیه‌‏ای، مالکیت مسلمانان بر "دیوار براق" تضمین شود و برای یهودیان تنها حق زیارت معین شود.

با این حال یهودیان در ماه‌‏های آینده با صراحت بیش‌تری از حقوق خود در "حرم شریف" و "دیوار براق" و حتی بنای مجدد "معبد سلیمان" به جای "مسجدالاقصی" دم زدند و بر تشویش اذهان عمومی مسلمانان افزودند و حتی اخباری مبنی بر آمادگی یهودیان برای تصرف مسلحانه "دیوار براق" نیز به گوش می‏‌رسید و التهاب موجود را شدت می‌بخشید.

«حاج امین الحسینی» مفتی اعظم اورشلیم کوشید با تلگرامی، دولت انگلستان را از وخامت شرایط مطلع کرده و آنان را به اجرای مفاد بیانیه‌‏ای که صادر کرده بود ترغیب کند؛ اما در نهایت معلوم شد "دولت قیمومیت"، نقش اصلی را در تجرّی و ماجراجویی یهودیان ایفا می‌‏کند.

۱۵ اوت ۱۹۲۹ در نزد یهودیان روز احیای خاطره ویرانی هیکل سلیمان بود. اتفاقاً روز بعد، هم با سالروز میلاد پیامبر(ص) و هم با روز جمعه مصادف بود.

یهودیان در آن روز تظاهراتی تحریک آمیز در خیابان‌های بیت المقدس به راه انداختند و ضمن خواندن سرودهای دینی، فریاد می زدند: «... دیوار، دیوار ماست،‌ وای به آنهایی که اماکن مقدس ما را آلوده کنند. مرگ بر دولت انگلیس»!

سخنرانان یهودی نیز به پیامبرخدا(ص) و اسلام و امت اسلامی ناسزا گفتند که این بی‌حرمتی وقیحانه موجب خشم فراوان مسلمانان شده، احساسات و عواطف آنان را جریحه‌دار کرد.

روز بعد، شیخ حسن ابوسعود از خطبای مسجدالاقصی، پس از پایان مراسم نماز جمعه، در جمع مسلمانان نمازگزار خطابه مهیّجی را ایراد نمود و احساسات حاضران را بیدار ساخت و نمازگزاران در یک تظاهرات باشکوه به سوی دیوار بُراق به راه افتادند.

هنگامی‌که مردم به پیاده رو نزدیک به دیوار رسیدند، نیمکتی را که یهودیان گذاشته بود در هم شکستند و تظلم نامه‌هایی را که یهودیان در شکاف دیوار جای داده بودند بیرون کشیده و آتش زدند.
 
روز بعد، یک یهودی که وارد باغ یک مسلمان عرب شده بود، توسط وی به قتل رسید و با انتشار این خبر، درگیری‏‌ها بین اعراب و یهودیان بالا گرفت و بر وخامت اوضاع افزوده شد.

در ۲۲ اوت، مسلمانان خشمگین پس از نماز جمعه از مسجدالاقصی بیرون ریخته و با یهودیان درگیر شدند و به محض این‌که این اخبار به گوش مردم رسید، تظاهرات و تنش تمام خاک فلسطین را در برگرفت.

در ۲۴ اوت، عرب‏‌های ساکن "الخلیل" به یک محله یهودنشین در این شهر حمله کردند و که در پی این اقدام بیش از ۶۰ یهودی را کشته و حدود ۵۰ تن دیگر را زخمی شدند.

پلیس به منظور حمایت از یهودیان، وارد عمل و با تظاهرکنندگان درگیر شد؛ در نتیجه ده تن کشته و چند تن دیگر را مجروح شدند.

فلسطینیان در ۲۹ اوت نیز به محله‌ای یهودی‌نشین در شهر "صفد" حمله بردند و ۲۰ یهودی را به قتل رسانده و ۲۵ تن دیگر را زخمی کردند.

در شهر "یافا" یهودیان به رهبری شخص یهودی به نام "خانکیز" به خانه یک پیش‌نماز مسجد ریختند و او را با تمام شش نفر اعضای خانواده‌‏اش به طرز فجیعی به قتل رسانده و مثله کردند.

در "بیت‌المقدس" نیز یهودیان به محل دفن صحابه تعرض کردند.


از ۲۴ اوت تا ۲ سپتامبر، فلسطین به صحنه جنگ مبدّل شده بود و مقامات انگلیسی نمی‌‏توانستند اوضاع را کنترل کنند تا این‌که در پایان ماه اوت، دولت قیمومیت با استمداد از نیروهای کمکی اعزام شده از مصر، موفق شد بر این بحران فائق آید.

طبق آمار رسمی دولتی، در این قیام ۱۳۳ یهودی کشته و ۳۳۹ تن دیگر زخمی شدند، از اعراب نیز ۱۱۶ تن شهید و ۲۳۲ تن مجروح شدند که اکثر آن‌ها از سوی پلیس و ارتش انگلیس هدف قرار گرفته بودند، تلفات نظامیان انگلیسی بسیار اندک بود؛ زیرا این قیام فقط متوجه یهودیان بود.

پس از پایان قیام، نزدیک به ۱۳۰۰ تن که ۹۰ درصد آن‌ها عرب بودند، توسط دستگاه قضایی دولت قیمومیت به پای میز محاکمه کشانده شدند، بار دیگر "بنتویچ" دادستان کل فلسطین که یک صهیونیست متعصب بود، احکام جائرانه‌‏ای را علیه فلسطینیان صادر کرد؛ برای مثال "خانکیز"، که عامل قتل‏ عام فجیع یک خانواده مسلمان بود، به حبس ابد محکوم شد که این حکم بعد از مدتی به ۱۵ سال تبدیل شد و بعدها نیز این شخص مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد.

مسلمانان تلاش کردند "بنتویچ" را به قتل برسانند؛ اما وی تنها از ناحیه ران زخمی شد؛ با این حال مقامات انگلیس وی را در سال ۱۹۳۱ عزل کردند.

انگلیسی‏‌ها سه عرب را به نام‏‌های "عطاء الزیر"، "محمد جمجوم" و "فؤاد حجازی" را محکوم به اعدام کردند. آنان در ۱۷ ژوئن سال ۱۹۳۰ به شهادت رسیدند که در تاریخ فلسطین به عنوان "سه‌شنبه سرخ" به ثبت رسید.

این سه انقلابی فلسطینی هنگامی‌که به سمت چوبه دار برده می‏‌شدند، از خود شجاعتی به یاد ماندنی نشان دادند. "الزیر" و "جمجوم" درخواست کردند طبق سنت مسلمانان منطقه، برای استقبال از شهادت دستان‌شان را حنا بزنند و در حالی‌که از سکوی اعدام بالا می‌‏رفتند، اشعاری حماسی می‏‌خواندند و فلسطینیان حاضر در میدان نیز اشعار را با آنان تکرار می‌‏کردند.

بعدها مشخص شد "حاج امین الحسینی" ("مفتی اعظم بیت المقدس" و "رئیس مجلس اعلای اسلامی") به طور سرّی، این قیام را رهبری می‏‌کرد.(+)


نتایج "قیام براق"
پس از سرکوب "قیام براق" دولت انگلستان طبق معمول خود، کمیسیونی را تحت ریاست "والتر شاو" مأمور بررسی دلایل این قیام کرد.

کمیسیون مذکور پس از سفر به فلسطین، گزارش خود را یک ماه بعد در لندن که خواستار موارد ذیل بود منتشر کرد:

۱- اعلام موضع صریح انگلستان درباره فلسطین
۲- عدم اخراج کشاورزان عرب توسط یهودیان
۳- بررسی دعاوی طرفین در مورد دیوار براق از طرف جامعه ملل
۴- تقویت سازمان پلیس و کنترل مهاجرت بی‏‌رویه یهودیان شده بود.

براساس پیشنهاد "کمیسیون شاو" کمیته‌‏ای سه نفره از طرف نمایندگان هلند، سوئیس و سوئد برای بررسی مسأله دیوار براق عازم فلسطین شد و پس از بررسی دعاوی طرفین، دیوار براق را بخشی از "حرم شریف مسلمانان" دانست و قرار شد یهودیان هنگام عبادت در آن مکان، از نصب پرچم و بردن لوازم عبادی دیگر خودداری کنند.

به دنبال این حوادث، هیأتی از سوی "کمیته اجرایی عرب" به لندن رفت و با "پاسفیلد" وزیر مستعمرات وقت مذاکره کرد. دولت انگلستان با بی‏‌توجهی به مسائل مطروحه از طرف "هیأت عربی"، شخصی به نام "جان سامسون" را برای بررسی مسأله "مهاجرت" و "اراضی اعراب" به فلسطین فرستاد.

"گزارش سامسون" که در سال ۱۹۳۰ منتشر شد، تا حدی به نفع اعراب و خواستار جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی یهودیان شده بود. به دنبال "گزارش سامسون" و "گزارش کمیسیون شاو" بیانیه‏‌ای از سوی دولت انگلیس منتشر شد که نام "کتاب سفید پاسفیلد" را به خود گرفت.

در کتاب مذکور ضمن تأیید مجدد نکات اصلی "کتاب سفید چرچیل"، تأکید شده بود که اسکان یهودیان باید به زمین‏ه‌ای پیشین آنان بازگردد.

با این‌که کتاب سفید تا حدی ناراحتی اعراب را تسکین داد؛ اما "کمیته اجرایی عرب" از پذیرفتن آن خودداری کرد؛ چرا که برای اجرای وعده‏‌های داده شده از سوی بریتانیا، در این کتاب هیچ تضمینی وجود نداشت و از سوی دیگر، صهیونیست‌‏ها نیز به شدت این کتاب را مورد حمله قرار دادند و حتی "وایزمن" به نشانه اعتراض، از ریاست "آژانس یهود" استعفا کرد؛ اما نخست‏ وزیر انگلستان به دست و پا افتاد و طی نامه‌‏ای به "وایزمن" به گونه‏‌ای کتاب را مورد تفسیر قرار داد که مطالب اساسی آن را فسخ می‏‌کرد و ضمن سخنانی تأکید کرد که کتاب سفید، باعث منع انتقال زمین‏ه‌ای اعراب به یهودیان نمی‏‌شود. اعراب پس از این نامه و اظهارات نخست‏‌وزیر انگلستان، "کتاب سفید" را "کتاب سیاه" توصیف کردند و به این ترتیب، مرحلة جدید بازی "کمیسیون‏‌ها و بیانیه‏‌های بی‏‌حاصل" به‌پایان رسید.(+)


ماهیت اسلامی قیام بُراق(۱۹۲۹)
به اعتقاد مسلمانان این دیوار قسمتی جداناشدنی از مسجد‌الاقصی است و ارج و منزلت فراوانی در نزد مسلمان جهان داراست.

در سال‌های ۲۸-۱۹۲۴ حرکت ملی فلسطین پس از یک دوره خمودگی و سکون، در پی برگزاری کنگره صهیونیست‌ها در زوریخ و تجاوز یهودیان به براق شریف، جانی دوباره گرفت.

یک بررسی اجمالی بوضوح نشان می‌دهد که انگیزه‌های مردم فلسطین در قیام براق تماماً اسلامی بوده است. در این خصوص، دلایل زیر قابل ذکر است:

۱. اصل ماجرا مربوط به دیوار مسجدالاقصی بوده که نمادی از اعتقادات اسلامی مردم فلسطین است.

۲. مردم مسلمان فلسطین اهانت و بی‌حرمتی به مقدسات اسلامی را تحمل نکرده و در این راه از نثار جان خود دریغ نکردند.

۳. دخالت علمای دینی فلسطین در هدایت توده‌ها، از جمله حاج امین الحسینی و نقش شاخص وی در این قیام آشکار است.

۴. فعل و انفعالات و پیامدهای این قیام اسلامی در خارج از مرزهای فلسطین نیز انعکاس گسترده‌ای یافت و حتی بسیاری از اهالی مسلمان اردن برای شرکت در جهاد و اعزام به فلسطین، اعلام آمادگی کرده بودند.(+)


وضعیت دیوار ندبه در حال حاضر
در حال حاضر، اداره‌ی دیوار ندبه در دست بنیاد اسراییلی به نام بنیاد کوتل که زیر نظر وزارت امور مذهبی اسراییل فعال است و در تمام روزهای سال و در تمامی ساعات شبانه‌روز، تمامی افراد، چه مسلمان و چه یهود و …، می‌توانند از آن دیدن کنند.

حضور در کنار دیوار ندبه در میان مقامات آمریکایی و بویژه روسای جمهور آن سابقه‌ای طولانی دارد آنچنان که "باراک اوباما" که در زمان رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۸ به سرزمین‌های اشغالی سفر کرده بود نیز در کنار دیوار ندبه حاضر شده بود.


پیش از اوباما، جرج بوش نیز در سفر به سرزمین‌های اشغالی برای زیارت به محل دیوار ندبه رفته بود و برای برآورده شدن آرزوهایش دعا کرده بود.

هر چند این دیوار در حال حاضر در اختیار صهیونیست‌ها قرار دارد؛ اما به همت و غیرت جوانان فلسطینی و حمایت آزادی‌خواهان جهان چندی به طول نخواهد انجامید که تمام فلسطین از لوث وجود اشغالگران پاکسازی شده و به ساکنان اصلی آن چه مسلمان و چه یهودی بازگردانده خواهد شد.

برخی منابع:
http://www.palestine-persian.info/fa/default.aspx?xyz=U۶Qq۷k%۲BcOd۸۷MDI۴۶m۹rUxJEpMO%۲Bi۱s۷hZqvAIBtAEaYLVZ۰SzoKw۲۲q۷DAwT۸UTxFu۲۴F۳ew۷Yh۳HVKapRDkvjeb۹mYEUTAIMQCaw۶svZwgIDznNRIjsyRRnwLrG۸i%۲Bnyg۵kdtMMpo%۳D
http://www.aftabir.com/articles/view/politics/world/c۱c۱۲۱۴۲۱۰۴۴۳_israel_p۱.php/%D۸%A۲%D۸%AA%D۸%B۴-%D۹%۸۲%DB%۸C%D۸%A۷%D۹%۸۵-%D۸%AF%D۸%B۱-%DB%۸C%D۸%A۷%D۹%۸۱%D۸%A۷-%D۹%۸۸-%D۹%۸۲%D۸%AF%D۸%B۳
http://islamworld۲۰۲۰.persianblog.ir/post/۴۷/
https://www.rasekhoon.net/article/print/۶۵۵۷۰۱/%D۹%۸۵%D۸%A۷%D۹%۸۷%DB%۸C%D۸%AA-%D۸%A۷%D۸%B۳%D۹%۸۴%D۸%A۷%D۹%۸۵%DB%۸C-%D۹%۸۲%DB%۸C%D۸%A۷%D۹%۸۵-%D۹%۸۷%D۸%A۷%DB%۸C-%D۹%۸۱%D۹%۸۴%D۸%B۳%D۸%B۷%DB%۸C%D۹%۸۶-%D۸%AF%D۸%B۱-%D۸%AF%D۹%۸۷%D۹%۸۷-%DB%۸C-%D۸%A۸%DB%۸C%D۸%B۳%D۸%AA/
http://monjiemoud.com/%D۸%A۷%D۹%۸۶%D۸%AF%D۹%۸۳%D۹%۸A-%D۸%B۱%D۸%A۷%D۸%AC%D۸%B۹-%D۸%A۸%D۹%۸۷-%D۸%AF%D۹%۸A%D۹%۸۸%D۸%A۷%D۸%B۱-%D۹%۸۶%D۸%AF%D۸%A۸%D۹%۸۷-%D۸%AF%D۸%B۱-%D۸%A۸%D۹%۸A%D۸%AA-%D۸%A۷%D۹%۸۴%D۹%۸۵%D۹%۸۲%D۸%AF%D۸%B۳/
Share/Save/Bookmark
کف سابی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۰۵-۱۸ ۱۰:۱۵:۱۱
مطلب بسیار خوبی بود موفق باشید (20074)