نگاهی به تناقض‌گویی غرب درباره انتقال موشک از ایران به یمن

اعدام بیش از ۲۰ عنصر تحریر الشام توسط جیش الاسلام در شرق دمشق

کشف یک گور جمعی حاوی اجساد سرکرده‌های داعش در «المطيبيجة»

برگزاری راهپیمایی میلیونی حمایت از قدس در کراچی

عکس/ تداوم تظاهرات جهانی در اعتراض به طرح ترامپ

آزادی میلیاردر فلسطینی بازداشت‌شده در عربستان

قدس را پایتخت ابدی فلسطین می شناسیم

آزادسازی ۲۵ روستا در منطقه «مطیبیجة» عراق از عناصر داعش

هلاکت «صلاح‌الدین الشیشانی» در سوریه

کشف دو گور جمعی دیگر در «سنجار» عراق

برگزاری تظاهرات گسترده ضد صهیونیستی در مکزیک

استفاده صهیونیست‌ها از گازهای مشکوک علیه مردم فلسطین

انبار سلاح و مهمات ارتش عربستان در نجران منهدم شد

انتشار خبر ورود نیروهای چینی در سوریه تکذیب شد

پیشروی ارتش سوریه در مرزهای اداری استان ادلب

برگزاری تظاهرات فلسطینیان علیه ترامپ درکرانه باختری

ادامه پیشروی‌های ارتش یمن و انصارالله در «الخوخه» یمن

هلاکت ۱۰ داعشی در مرز بین دیاله و صلاح‌الدین

تظاهرات «میلیون‌ها نفر برای قدس» در غزه

برگزاری تظاهرات ضد آمريکايي در هند

يکشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۶ - ۱۳:۲۸
کد مطلب: ۷۸۹۰۰
داخلی آرشيو خبر صفحه اخبار سایر رسانه‌ها
پادشاه عربستان در روسیه بدنبال چیست؟
پادشاه عربستان در روسیه بدنبال چیست؟
سفر ملک سلمان به روسیه را بیش از آن که بتوان به عنوان مقطعی در شکل‌گیری روابط نزدیک و بلند مدت میان طرفین عنوان کرد، باید این سفر را در راستای شکل‌گیری روابطی مقطعی و کوتاه مدت در تحولات دو کشور به شمار آورد که بدنبال برخی نیازهای متقابل بویژه از جانب ریاض شکل گرفته است، که به دلایل مختلف از جمله، بدلیل ماهیت غربگرای دستگاه سیاست خارجی سعودی‌ها نمی‌تواند به سطح راهبردی و تعیین کننده ارتقا یابد.
به گزارش جبهه جهانی مستضعفین به نقل از الوقت، سفر بی‌سابقه پادشاه عربستان به روسیه همزمان با برخی تحولات منطقه‌ای به گمانه زنی‌های گوناگونی درباره اهداف این سفر منجر شده است. اگرچه روابط عربستان و روسیه روابطی به نسبت تاریخی و قدیمی به شمار می‎‌‌رود، اما ملک سلمان نخستین پادشاه عربستان است که به روسیه سفر می‌کند.

انجام سفر ملک سلمان به روسیه در عین حال در مسیری پرفراز و نشیب دنبال شده است. در اواخر فروردین ماه ۱۳۹۴ که همزمان با آغاز تهاجم ریاض علیه یمن بود، پادشاه عربستان در تماس تلفنی با رئیس جمهور روسیه با دعوت رسمی پوتین روبرو شد که از وی برای انجام رایزنی بیشتر در مورد مسائل منطقه برای سفر به مسکو دعوت کرد. اعتقاد بسیاری بر آن بود که پوتین تلاش دارد تا ریاض را نسبت به عواقب حمله به صنعا برحذر دارد و به نوعی نارضایتی خود را از وضعیت جنگی در یمن اعلام کند. اما این سفر به دلیل انتقادات مقامات روسی به عملیات نظامی عربستان و متحدانش علیه یمن در آن زمان انجام نشد.

اکنون اما در شرایطی که همچنان مواضع انتقادی روس‌ها علیه عملیات نظامی در یمن محفوظ است با سفر ملک سلمان به مسکو، به نظر می‌رسد این بار سعودی‌ها برای دیدار با روس‌ها پیش قدم شده‌اند.

رسانه‌ها در ارتباط با اهداف سفر ملک سلمان به برخی از اهداف تجاری و نظامی همچون قصد عربستان برای همسو کردن مسکو در سیاست‌های مرتبط با بازار نفت و همچنین امضای توافق تسلیحاتی به ارزش ۳.۵ میلیارد دلار توسط ریاض و مسکو اشاره کرده‌اند، اما می‌توان اهداف پادشاه عربستان برای سفر به روسیه را بسیار فراتر از امضای چند موافقت‌نامه اقتصادی، تجاری و یا نظامی دانست.

حتی امضای موافقت‌نامه خرید تسلیحاتی از جمله سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط سعودی‌ها بیش از آن که ماهیتی بازدارنده در حوزه نظامی داشته باشد، دارای پیامی سیاسی به نزدیک‌ترین متحد ریاض، یعنی واشنگتن است. سعودی‌ها از این مسئله آگاهند که واشنگتن چندان روی خوشی به خرید نظامی آنان از مسکو نخواهد داشت، اما از نظر رهبران ریاض لازم است که وابستگی تک محوری و یک سویه خود را به آمریکایی‌ها کاهش داده و ائتلاف‌ها و جهت گیریها در سیاست خارجی خود را تنوع ببخشند.

اما پیام سیاسی خرید تسلیحاتی ریاض از مسکو تنها هدف پادشاه عربستان از سفر به روسیه نیست. از همان ابتدای آغاز جنگ علیه یمن، روسیه در کنار ایران مواضع مخالفت را علیه تهاجم نظامی ائتلاف عربی به صنعا اتخاذ نمود، و حال با گذشت بیش از دو سال از جنگ متحدان عربستان در یمن و عدم دستیابی به نتیجه مشخص، سعودی‌ها دست به دامان مسکو شده‌اند تا برای برون رفت از باتلاق یمن چاره اندیشی کند. باتلاقی که به نظر نمی‌رسد مسکو جز پایان عملیات نظامی در یمن، راه حل دیگری برای ریاض داشته باشد.

تحولات در سوریه نیز برخلاف منافع و اهداف عربستان در حال رقم خوردن است . در شرایط کنونی دولت سوریه با حمایت تهران و مسکو از شرایط بسیار مناسبی نسبت به گذشته برخوردار می‌باشد. کمتراز ۱۰ درصد از خاک سوریه در اشغال داعش باقی مانده و دیگر گروه‌های شورشی و تروریستی، که در ابتدای شکل گیری بحران روزنه امید سعودی‌ها برای سقوط دولت بشاراسد بودند، در شرایط بسیار شکننده و نزدیک به شکست کامل به سر می‌برند. در این وضعیت که بازیگری سعودی‌ها در تحولات سوریه بسیار کمرنگ‌تر از قبل شده است، تلاش مقامات سعودی آن است که از طریق نزدیکی به مسکو شاید بتواند جای پایی را برای خود در تحولات آتی سوریه باز کنند.

در واقع عربستان و روسیه در جریان تحولات سوریه درست در نقطه مقابل و رودروی یکدیگر قرار داشتند و حال سفر بلندپایه‌ترین مقام سیاسی عربستان به روسیه شاید نشانی از پذیرش آن چه که روسیه در سوریه می‌خواست، باشد. براین اساس از آن‌جا که اهداف روسیه حفظ دولت مرکزی بشاراسد بود، آیا می‌توان گفت که سفر پادشاه عربستان به روسیه از طرف دیگر به معنای پذیرش ثبات دولت مرکزی در سوریه است؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت در شرایطی که دولت مرکزی بشار اسد به سطح قابل اتکایی از ثبات سیاسی رسیده است برای ریاض راهی جز پذیرش این دولت نیست و رهبران سیاسی عربستان انتخابی جز پذیرش ثبات دولت بشاراسد در دمشق را نخواهند داشت. در حال حاضر و بویژه در دوره ترامپ، آمریکا حمایت خود را بیش از شورشیان عرب سوری متوجه شورشیان کرد سوری کرده و برخی کشورهای اروپایی از جمله فرانسه به وضوح بر اولویت مبارزه با داعش بجای مقابله با بشار اسد سخن می‌گویند. بر این اساس، عربستان برای ابقای دولت دمشق و ضرورت هماهنگی با روسیه برای دستیابی به برخی اهداف مورد نظر در سوریه متقاعد شده است. این موضع‌گیری را عادل الجبیر وزیرخارجه عربستان یک ماه پیش در دیدار با سرگی لاوروف وزیرخارجه روسیه در ریاض علنی کرد و با اشاره به ایجاد مناطق کاهش تنش در سوریه اظهار داشت که ریاض از ایجاد این مناطق حمایت می کند. وزیر خارجه سعودی همچنین افزود: روسیه و عربستان هر دو به دنبال سوریه یکپارچه هستند.

اما حقیقت آن است که تنها پذیرش موقعیت دولت مرکزی دمشق نیست که سفر ملک سلمان را به روسیه قابل توجیه می‌کند.

در رابطه با ایران، در سخنانی که پادشاه عربستان در دیدار با رئیس جمهوری روسیه در مسکو داشت، ملک سلمان با ادعای دخالت ایران در تحولات منطقه، از تهران خواست تا در یمن مداخله نکند. بنابراین همان گونه که پیش از این سفر نیز انتظار می‌رفت، ایجاد شکاف در روابط مسکو و تهران یا آن گونه که خبرگزاری‌های غربی از آن تحت عنوان فشار بر ایران نام می‌برند، یکی از مهمترین اهداف سفر هیئت پادشاهی عربستان به مسکو بوده است. این هدف اما برای سعودی‌ها بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسد. تجربه پیشین مشابه در چندین دور سفر نتانیاهو به مسکو و دیدار با پوتین که آخرین دور آن در ۳۰ مردادماه گذشته انجام شد با موج گسترده اتهام‌زنی صهیونیست‌ها علیه ایران همراه بود، اما واکنش سرد و بی توجهی روس‌ها به این اظهارات نشان داد که برای مسکو این گونه موضع‌گیری‌های ضدایرانی چندان اعتباری ندارد.

در حقیقت برای روس‌ها، ایران متحدی مهم و قابل اعتماد نه تنها در سوریه بلکه در سایر تحولات منطقه‌ای به شمار می‌رود که تجربه رویکرد‌های مشابه و همسویی دو کشور در سایر موضوعات منطقه از جمله در افغانستان، در عراق و حتی در آسیای مرکزی الگویی موفق و قابل تداوم است. برخلاف کشورهای غربی و حتی برخلاف چین، ایران برای روسیه در آسیای مرکزی نه به عنوان یک رقیب بلکه به عنوان شریکی قابل اتکا به شمار می‌رود که بیش ازحذف بدنبال هم‌افزایی امنیتی، سیاسی و حتی اقتصادی است. برگزاری نمایشگاه اقتصادی مشترک ایران و روسیه در ارمنستان در تیرماه ۱۳۹۵ نشانه‌ای از علاقه دو طرف به افزایش همکاری در سطوح مختلف است.

از طرف دیگر روس‌ها به این موضوع واقفند که نزدیکی به عربستان به معنای باز شدن دروازه تبلیغات بنیادگرایی مذهبی تحت عنوان روابط فرهنگی است که سال‌هاست سعودی‌ها در روابط خود با دیگر کشورها آن را دنبال می‌کنند. این موضوع باعث می‌شود مسکو نزدیکی به ریاض را بسیار با احتیاط دنبال کرده و با توجه به سابقه عملیات گروه‌های افراطی و تروریستی در روسیه، نگرانی از گسترش تحرکات بینادگرایان در آسیای میانه در صورت نزدیکی به عربستان وجود داشته باشد.

براین اساس سفر ملک سلمان به روسیه را بیش از آن که بتوان به عنوان مقطعی در شکل‌گیری روابط نزدیک و بلند مدت میان طرفین عنوان کرد، باید این سفر را در راستای شکل‌گیری روابطی مقطعی و کوتاه مدت در تحولات دو کشور به شمار آورد که بدنبال برخی نیازهای متقابل بویژه از جانب ریاض شکل گرفته است، که به دلایل مختلف از جمله، بدلیل ماهیت غربگرای دستگاه سیاست خارجی سعودی‌ها نمی‌تواند به سطح راهبردی و تعیین کننده ارتقا یابد
Share/Save/Bookmark