کلیپ: نسل کشی مسلمانان در میانمار را متوقف کنید

پوستر: مقایسه محمد مرسی و بشار اسد

اعلام آمادگی ۵۰ شهر آلمان برای استقبال از آوارگان

اعتراض به تعلیق ارسال کمک‌های غذایی به مناطق تحت سیطره حوثی‌ها در یمن

برگزاری کنفرانس «قتل عامدانه محمد مرسی» در استانبول ترکیه

تحصن در الجزایر علیه تعطیلی رسانه‌های منتقد

برگزاری نمایشگاه پناهندگان در لندن

تظاهرات فعالان آمریکایی علیه تعطیلی اردوگاه پناهندگان + تصاویر

لغو کنسرت خواننده زن حامی اسرائیل در اردن

عدم شایستگی عربستان برای ریاست بر كنفرانس گروه 20

درخواست تشكیل كمیته حقیقت‌یاب برای مرگ محمد مرسی

انتشار گزارش شکنجه زندانیان سیاسی در ترکیه

فیلم/ گدایی به اسم آوارگان سوری در فرانسه

«معامله قرن» از نگاه تحلیل‌گران خارجی + فیلم

یک مسئول صهیونیست: بن‌سلمان و بن‌زاید بیشتر از یهودیان از اسرائیل حمایت می‌کنند

پوستر: گرسنگی و مرگ، هدیه سعودی‌ها به کودکان یمنی

نمونه کارهایی از کالیته و سرکالیته

تولید جدیدترین کالیته و سرکالیته در شهر کالیته

کلیپ: قدرت پوشالی آمریکا

تظاهرات محیط زیستی در لبنان

دوشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۶
کد مطلب: ۶۳۵۰۴
داخلی آرشيو يادداشت صفحه جمهوری اسلامی ایران
بررسی تأثیر‌پذیری شیعیان منطقه از انقلاب اسلامی ایران
علیرضا خرم روز
بررسی تأثیر‌پذیری شیعیان منطقه از انقلاب اسلامی ایران
در معادلات منطقه‌ای نادیده انگاشتن جمهوری اسلامی ایران با توجه به پتانسیل شیعی آن در منطقه کاری اشتباه و خطای بزرگ استراتژیک است چرا که دایره نفوذ نظام اسلامی می‌تواند بسیاری از راهبردهای تأثیر‌گذار برمنطقه را به نفع خود تحت تأثیر قرار دهد.
جبهه جهانی مستضعفین - با بررسی ویژگی‌هایی که در بطن ژئوپولیتیک شیعه قرار دارد و با توجه به وجود متغیر مهمی باعنوان"جمهوری اسلامی ایران"که با پیوند میان سیاست و مذهب با محتوای شیعی رویکردی نوین را گسترش می‌دهد و هم‌چنین وجود شیعیان بصورت پراکنده بالاخص در منطقه خاورمیانه این نکته را باید در نظر گرفت که رابطه این گروه‌های شیعه مقیم در منطقه، بیشتر به صورت گروه‌های پیرامونی هستند که در حول محوریت و مرکزیت جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند و میزان تاثیر‌پذیری این گروه‌ها از انقلاب ایران و نظام اسلامی بسیار زیاد است.

رویکرد مرکز – پیرامونی به این گروه‌ها باعث شده است که رفتار آنها بیشتر، بازتاب سیاست‌های جمهوری اسلامی در منطقه باشد و نتیجه‌ای که می‌توان از آن گرفت این است که این رویکرد میزان تاثیرگذاری نظام اسلامی ایران را در منطقه نشان می‌دهد که در صورت ایجاد انعکاسی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود می‌تواند در توازن منطقه‌ای نیز تأثیر بسزایی بگذارد.

نتیجه‌ای که از این بحث می‌توان یافت این است که در معادلات منطقه‌ای نادیده انگاشتن جمهوری اسلامی ایران با توجه به پتانسیل شیعی آن در منطقه کاری اشتباه و خطای بزرگ استراتژیک است چرا که دایره نفوذ نظام اسلامی می‌تواند بسیاری از راهبردهای تأثیر‌گذار برمنطقه را به نفع خود تحت تأثیر قرار دهد و عدم محاسبه این قدرت تأثیر‌گذار ژئوپلیتیکی باعث عدم رسیدن به تحلیلی واقع‌گرایانه از شرایط منطقه می‌شود، چرا که نمود این تأثیر گذاری را در بیداری اسلامی و حرکت‌های آزادی‌خواهانه اسلامی وشیعی منطقه می‌توان یافت.

۱.پایه‌گذاری مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق
مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق دردهه ۸۰ میلادی توسط جمعی از اعضای حزب "الدعوه"عراق در تهران پایه‌گذاری شد.

درآن زمان آیت الله سید محمود شاهرودی به عنوان نخستین رئیس این تشکیلات برگزیده شد.(http://www.aftab.ir)

مقامات عالی رتبه مجلس اعلای عراق در زمان حکومت رژیم بعث در ایران زندگی می‌کردند و پس از فروپاشی حکومت صدام نیز که مقر این مجلس به نجف منتقل شد روابط آنان با مسئولان ایران درسطح بسیار گسترده‌ای حفظ شد.(http://www.bfnews.ir)

۲.مهاجرت شیعیان افغانستان به ایران
مهاجرت گسترده اتباع افغانی به ایران با وقوع انقلاب اسلامی هم زمان شد.

مهاجران افغانی در ایران به ویژه در سال‌های بعد از انقلاب اسلامی، با توجه به اشتراکات دینی ،زبانی و تاریخی حضوری بسیار پر رنگ داشته‌اند.

این واقعیت باعث شده که سرنوشت افغانیان و مردم ایران تا حد زیادی به هم گره بخورد، علاوه بر این موارد گفته شده وجود اماکن زیارتی در ایران مزید برعلت شده است. (فیاض،۱۳۸۲)

۳.شیعیان جهان و ابراز احساسات نسبت به راهپیمایی‌های مختلف در ایران
یکی از مواردی که می‌توان احساسات و عواطف مردم یک کشور را نسبت به کشورهای دیگر مشاهده کرد راهپیمایی‌هاست.

شاید بهترین مثال دراین زمینه روزجهانی قدس باشد، این پیشنهاد (راهپیمایی روزقدس) از سوی مردم مسلمان کشورهای منطقه،به ویژه شیعیان مورد استقبال قرار گرفت.(احمدی،۱۵۴:۱۳۹۰)

بیداری اسلامی و تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر آن
مصر
پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹میلادی، هم‌زمان با مذاکرات "کمپ دیوید"در مصر رخ داد و با محکومیت پیمان کمپ دیوید از سوی ایران، گروه‌های اسلامی از جمله اخوان‌المسلمین میانه‌رو، جماعه الاسلامیه و برخی گروه‌های دیگر، دولت مصر را به پیروی از الگوی ایران و مبادرت به جنگ مقدس با اسرائیل فراخواندند و از موضع ایران در عقب نشینی اسرائیل از تمامی خاک فلسطین اشغالی استقبال کردند. (موسوی،۲۹:۱۳۹۱)

به طور کلی تأثیر انقلاب اسلامی ایران در شکل‌گیری نهضت بازگشت به خویشتن اسلامی و احیای فکردینی در مصر را نمی‌توان انکار کرد و در این خصوص باید اظهار نمود که الهام‌پذیری این گروه‌ها از انقلاب اسلامی منجر به تقویت مخالفان دولت مصرو شکل‌گیری نهضت اسلامی شد و با وجود حکومت پلیسی در مصر و فشارهای مختلف از درون و بیرون مصر، هنوز گروه‌های اسلامی درقالب جنبش‌های عظیم دانشجویی،اتحادیه کارگری و تشکل‌های دینی و مذهبی به کارخود ادامه می دهند. (موسوی،۳۰:۱۳۹۱)

تونس
نفوذ معنوی انقلاب اسلامی در تونس برفعالان مسلمانی، هم‌چون "راشد الغنوشی" باعث شد که آنها با الگو برداری از تجربه ایران و ایجاد جسارت در بیان خواسته‌ای خود ،جنبش اسلامی جدیدی با عنوان "حرکه الاتجاه الاسلامیه" را در تونس تشکیل دهند که بعدها به "جنبش نهضت" تغییر نام داد.(دکمجیان،۳۶۵:۱۳۷۷)

الجزایر
تأثیرات عمیقی که واژگونی رژیم پهلوی و تأسیس جمهوری اسلامی در جهان اسلام به جای گذاشت ،باعث شد تا حاکمان الجزایر با توجه به سابقه حرکت اسلامی در این کشور، به ناچار به اتخاذ شیوه‌هایی جهت توقف یا کند کردن رشد اسلام‌گرایی مبادرت ورزند و در این راستا با ایجاد فضای باز سیاسی و اجازه فعالیت به گروه‌های مذهبی در صدد جلوگیری از رادیکالیزه شدن جنبش اسلامی درآیند.(موسوی،۳۳:۱۳۹۱)

عربستان
ازجمله حرکت‌های مسلمانان منطقه که تحت تأثیر انقلاب اسلامی در نخستین سال پس از انقلاب انجام شد، بروز نا آرامی و طغیان اخوان‌المسلمین عربستان درنوامبر ۱۹۷۹ میلادی دراعتراض به پادشاهی سعودی بود که هرچند ارتباط مستقیمی بین این واقعه با ایران نبود؛ اما بازتاب روانی انقلاب عامل مؤثری در این زمینه بود.(موسوی،۳۸:۱۳۹۱)

بحرین
به دنبال انقلاب اسلامی، شیعیان این کشور به عنوان یک جنبش نیرومند در این کشور ظاهر شده و با تأثیر‌پذیری از انقلاب اسلامی و هم‌چنین حمایت از سوی انقلابیون ایرانی، حرکات چندی علیه حکام خود انجام دادند که از جمله آنها سخنرانی "هادی مدرسی"در سال ۱۹۷۹ میلادی بود که منجر به شکل‌گیری دو تظاهرات علنی شد که در نهایت نیز اخراج وی را بدنبال داشت.(موسوی،۳۹:۱۳۹۱)

کویت
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران ،مسئولان کویتی که به حفظ وضع موجود درمنطقه خلیج فارس تمایل داشتند همانند سایر کشورهای منطقه با انقلاب اسلامی بسیار احتیاط‌آمیز برخوردکرده و مجبور به تغییر سیاست‌ها و برقراری روابط دوجانبه با ایران شد. (موسوی،۴۱:۱۳۹۱)

منابع:
- احمدی،سیدعباس(۱۳۹۰)،ایران،انقلاب اسلامی و ژئوپلیتیک شیعه،تهران:اندیشه سازان نور.
- دکمجیان،هرایر،(۱۳۷۷)جنبش های اسلامی در جهان عرب،ترجمه حمید احمدی،کیهان،تهران،
- فیاض،عبداله(۱۳۸۲)،تاریخ شیعه امامیه،ترجمه حمید خوشنویس،تهران:انتشارات بهبهانی.
- موسوی،سیدایوب(۱۳۹۱)،نقش انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی،تهران:نهضت نرم افزاری.
http://www.aftab.ir
http://www.bfnews.ir

نویسنده: علیرضا خرم روز، کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای از دانشگاه علامه طباطبایی(ره)
Share/Save/Bookmark